“Ερωτευμένα Άλογα”: Ωδή στον έρωτα χωρίς διακρίσεις από την Ελένη Ευθυμίου και τους Εν Δυνάμει στο Κρατικό Θέατρο

«…Αγαπηθήκαμε…

… ανάμεσα στα χιλιάδες σώματα που βλέπω κάθε μέρα, διάλεξα ν’ αγαπήσω το δικό του…

…τι κρίμα η ψυχή να θέλει και τα σώματά μας ν’ αντιστέκονται…

…φαντάζομαι τα πράγματα να ήταν αλλιώς…»

Περασμένα μεσάνυχτα Παρασκευής και μόλις ολοκληρώθηκε μια ακόμη πρόβα της ομάδας Εν Δυνάμει για το έργο που κάνει πρεμιέρα 19 Μαΐου, στη Μονή Λαζαριστών (σκηνή Σωκράτης Καραντινός) και για 7 μόνο παραστάσεις, φιλοξενούμενη από το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, στο πλαίσιο του 4ου Φεστιβάλ Δάσους. Με το Ερωτευμένα άλογα ολοκληρώνεται η τριλογία της  καταξιωμένης σκηνοθέτριας Ελένης Ευθυμίου μετά το «Ανεμιστήρας ή πώς να ντύσετε έναν Ελέφαντα» και  «Το Άλλο Σπίτι»  που μας συγκλόνισε πριν δύο χρόνια στο θέατρο Αυλαία, μετά τη σαρωτική του επιτυχία στη Στέγη. Η Θεσσαλονίκη, λοιπόν, υποδέχεται την πανελλήνια πρεμιέρα της,  μετά την ολοκλήρωση μιας επιτυχημένης σεζόν στο Εθνικό, και  τη ΜΟΜΟ στην παιδική  σκηνή.

Για μια ακόμη φορά είδα άτομα με ή χωρίς αναπηρία να συμμετέχουν σε μια γιορτή χαράς και συν-δημιουργίας, θετικής ενέργειας και πηγαίας δύναμης, υπηρετώντας μια απαιτητική από κάθε άποψη παράσταση, με συνέπεια, πειθαρχία, σοβαρότητα και πάνω απ’ όλα ψυχή. Φεύγω, έχοντας αποφασίσει, παρά το προχωρημένο της ώρας, να κάνω τη διαδρομή με τα πόδια, μέσα στην μαγιάτικη νύχτα, γεμάτη αδρεναλίνη και  δέος απέναντι στη δύναμη της ανθρώπινης θέλησης,  την ανεξάντλητη έμπνευση που γίνεται τέχνη και την αλήθεια που άλλοτε, καίει υπόγεια την άκρη του μυαλού μου κι άλλοτε, σαν πυροτέχνημα, σκάει μέσα από κείμενα απλά. Κείμενα που με καλά ζυγισμένες λέξεις χτυπούν κατευθείαν στην καρδιά, για να καταλήξουν σε ένα κρεσέντο- ωδή στον έρωτα, ένα νέο Πιστεύω, μια δέηση στο μεγαλείο της ανυπέρβλητης δύναμης του και της ανάγκης μας να τον γευτούμε, χωρίς διακρίσεις.

«…πιστεύω στον έρωτα, τον ορατό και πάντα αόρατο… πού όλα τα ξέρει και όλα τα επιτρέπει…», συνεχίζει ο αντίλαλος των λέξεων να ακολουθεί τα βήματά μου. Μια παράσταση που την αδικείς αν θέλεις να την κατατάξεις σε ένα είδος, μια κατηγορία, να της βάλεις μια ταμπέλα και να την κλείσεις σε κουτάκια, γιατί καλπάζει ελεύθερη στη σκηνή ερωτευμένα, ά-λογα, και σε παρασέρνει. Δεν τετραγωνίζεται και δεν βάζει όρια, καταργώντας τις παρωπίδες. Είναι μια άκρως ποιητική παράσταση, ενός έργου που βασίστηκε σε πολύμηνη έρευνα της σκηνοθέτιδας (επισυνάπτεται στο τέλος η πρόσφατη συνέντευξή μας), της ομάδας Εν δυνάμει  και τη δραματουργική επεξεργασία της Σοφίας Ευτυχιάδου, η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για ένα συγκλονιστικό ντοκιμαντέρ, όσον αφορά στην πρόσβαση των ατόμων με αναπηρία στον έρωτα*.

Όχι όμως, η ατμόσφαιρα και η αισθητικής της  οδηγούν σε ένα συγκλονιστικό καλλιτεχνικό αποτέλεσμα. Η μουσική του Χέντελ και οι μουσικές συνθέσεις της Ελένης Ευθυμίου και του Οδυσσέα Γκάλλιου, απογειώνονται από τις εξαιρετικές ερμηνείες των τραγουδιών, η  χορογραφία-  κινησιολογική διδασκαλία του Τάσου Παπαδόπουλου (με σύμβουλο την Βιτόρια Κωτσάλου)  και  η  σκηνογραφική-ενδυματολογική  πρόταση της Ευαγγελίας Κιρκινέ (σύμβουλος Ρίτσαρντ Άντονυ), συμπληρώνονται από οπτικό περιβάλλον του Δημήτρη Ζάχου και αναδεικνύονται με τους φωτισμό των Ρίτσαρντ Άντονυ- Βαγγέλη Μαρούλη.

«… Μπορώ να σε αγγίξω;»

Στο βάθος ένα δωμάτιο κι ένα κρεβάτι . Το πάτωμα και ο υπερυψωμένος διάδρομος που οδηγεί στην πόρτα του είναι από χώμα. Ένα τηλέφωνο εκεί συνδέει ανθρώπους, ψυχές, φαντασιώσεις, προσδοκίες και όνειρα. Το νήμα επικοινωνίας, όπου εναλλάσσονται η σιωπή, η επικοινωνία, η απόρριψη, οι πόθοι και τα θέλω.  Ένας χώρος που η αποδοχή, η τρυφερότητα, η αμφιβολία, η προσμονή, η απογοήτευση, η ευαισθησία, η αγωνία, του έρωτα και της σωματικής επαφής είναι εξερεύνηση σε άγνωστους αχαρτογράφητους κόσμους και πρωτόγνωρα συναισθήματα. Μια περιπέτεια που οι αισθήσεις αποκτούν νέα διάσταση και νόημα και οι ορμές απενοχοποιούνται.

Τα σώματα γνωρίζονται και αναγνωρίζονται, γεύονται το άγγιγμα, την αγκαλιά, την επαφή. Τα σώματα… Τα σώματα που πρωταγωνιστούν με τον τρόπο τους σε όλη τη διάρκεια της παράστασης σε έναν χορό αισθήσεων, ενάντια στις προκαταλήψεις. Προκαταλήψεις ριζωμένες βαθιά μέσα μας όπως οι ρίζες του δέντρου που βρίσκεται στην άκρη της σκηνής, και τον απαγορευμένο του καρπό, το μήλο, γεύονται οι δύο εραστές ελεύθερα, σε μια υψηλής αισθητικής ποιητική σκηνή σεξουαλικής συνεύρεσης, προφανής συμβολισμός-αναφορά στο προπατορικό αμάρτημα. Την προ και άνευ γάμου συνουσία… Τον αποκλεισμό από τη χαρά του έρωτα στο σαρκικό του επίπεδο. Οι συμβολισμοί και οι αναφορές στη φύση και την ελευθερία είναι συνεχείς. Χώμα, νερό, λουλούδια…

«… είμαστε λιβάδια γεμάτα λουλούδια απότιστα…»

«Συνεργάστηκα για πρώτη φορά με τους Εν Δυνάμει, με την πολύτιμη εξ αποστάσεως βοήθεια της Βιτόρια Κωτσάλου. Σαφώς, όπως και σε κάθε δουλειά υπήρξαν δυσκολίες, πόσο μάλλον εδώ που είχαμε να κάνουμε και με άτομα που δεν είναι επαγγελματίες ηθοποιοί ή η κατάστασή τους έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά., αλλά πάντα βρίσκεται τρόπος μέσα από τη συνεχή προσπάθεια και καλή διάθεση να ξεπερνιούνται» δηλώνει ο κινησιολόγος Τάσος Παπαδόπουλος «αυτό που έζησα και ζω μέσα από αυτή την παράσταση και την επαφή μαζί τους είναι εμπειρία ζωής που άλλαξε τη ματιά μου στον κόσμο. Κατανόησα σε βάθος τη διάσταση,  το ειδικό βάρος  και το νόημα που έχει η αγκαλιά, το άγγιγμα.  Τη μεταφορά ενέργειας που αυτά εμπεριέχουν. Με άλλαξε και με βοήθησε να ανοιχτώ και εγώ περισσότερο ως άτομο, αφού ήμουν πάντα πιο συνεσταλμένος, διστακτικός, όσον αφορά τέτοια θέματα. Μετακινήθηκα, δίνοντας άλλη αξία στα βλέμματα και στους χτύπους της καρδιάς.

Δεν θα ξεχάσω τη συγκλονιστική στιγμή που ζήσαμε, παρακολουθώντας στο πλαίσιο των αυτοσχεδιασμών που κάναμε το πρώτο διάστημα, πριν καν περάσουμε στη διαμόρφωση της τελικής παράστασης. Όταν η  Δανάη άρχισε να μιλά με τον Θάνο για τον έρωτα. Ένας χειμαρρώδης, αυθόρμητος,  αναπάντεχα αποκαλυπτικός και ποιητικός διάλογος μας άφησε άφωνους και χωρίς δεύτερη σκέψη αποτέλεσε το πρωτογενές υλικό για το Πιστεύω στον έρωτα που είναι η κορύφωση της παράστασης»

 «…Ο έρωτας στα χρόνια του μακριά είναι γεμάτος ιδρώτα και υγρασία στα σεντόνια…»

Ο έρωτας, ο φόβος μήπως πληγωθούμε ή πληγωθούν τα αγαπημένα μας άτομα, μας κάνει να τον αποκλείουμε να αγνοούμε την ύπαρξη και την ανάγκη του, σε συναισθηματικό και σωματικό επίπεδο. Σε μια εποχή που όλα πουλιούνται και αγοράζονται, “… τόση προσφορά και τόση μοναξιά…” και οι αποστάσεις μεγαλώνουν, η ύπαρξή μας αποκτά ρόλο πιστωτικής κάρτας και η εικόνα μας, το είδωλό μας στον καθρέφτη της κοινωνίας, με τα καθιερωμένα πρότυπα ομορφιάς, γίνεται φυλακή και εφιάλτης. Τότε σκέφτεσαι πως έκανες ότι σου είπαν, έγινες όπως σου είπαν “… αλλά τον νιώθω μόνη μου… Ο έρωτας έχει χρώμα μαύρο…”. Διψασμένοι για την επαφή, προσμένουμε το επόμενο μήνυμα που θα φωτίσει στην οθόνη του κινητού μένουμε κολλημένοι:

«…Σε κάθε λέξη… στο “σε” … στο “εσένα”… λιώνω στις καμπύλες του “ε” του έρωτα…»

Και έρχεται το σεξ. Η λέξη που υπονοείται χωρίς να λέγεται, γιατί η άγνοια μεγαλώνει τον φόβο και ο πόθος γίνεται συνώνυμο της αμαρτίας, σε έναν κόσμο με παγιωμένες ιδέες για το φυσιολογικό, το σωστό και το λάθος που αγνοεί ηθελημένα τη φύση του ανθρώπου, την έκρηξη των ορμονών, την ανάγκη για επαφή, συνύπαρξη και συμπόρευση, των ατόμων με αναπηρία. Στο βάθος προβάλλονται οι φαντασιώσεις τους… μικρές κινηματογραφικές απεικονίσεις της σκέψης τους…

«…Θέλω να γεράσουμε μαζί… να ασπρίσουμε μαζί και  να βάφουμε τα μαλλιά μας μωβ, ασημί και χρυσά…»

Κι αλήθεια αναρωτιούνται, τι είναι το σεξ; Αυτό που πρέπει μόνο να παντρευτείς για να το κάνεις, όπως τους λένε, και έτσι ντυμένες νύφες καταδιώκουν με μανία αυτόν που θα τους δώσει το κλειδί της ελευθερίας, τον οποίο και κατασπαράζουν σε μια σκηνή κανιβαλισμού. Τι χρώμα έχει ο έρωτας, πως μυρίζει αναρωτιούνται; Πως είναι το φιλί; Τι γεύση έχει; Δεν είναι μόνο χείλη στεγνά ή σκισμένα και  δόντια που χτυπούν μεταξύ τους, τραγουδούν.  Είναι δημιουργικότητα, γίνεται θαυμαστικό, βέλος που χτυπά την καρδιά…

Μια παράσταση που φέρνει ρίγη συγκίνησης, έχει φτιαχτεί υπηρετώντας το όραμα ζωής της Ελένης Δημοπούλου (ηθοποιός, καλλιτεχνική διευθύντρια ΔΗΠΕΘΕ Ιωαννίνων) για την ομάδα Εν Δυνάμει, την οποία δημιούργησε το 2008 στη Θεσσαλονίκη με τη Μαρία Ιωαννίδου, αποτελούμενη από άτομα με αναπηρία και μη, με κοινό τόπο την Τέχνη και σκοπό να στηρίξει και να διευκολύνει τα μέλη της να ενταχθούν ισότιμα στο κοινωνικό σύνολο. Μια παραγωγή αξιοθαύμαστης καλλιτεχνικής αρτιότητας και κοινωνικής αφύπνισης που υλοποιείται, χωρίς καμιά επιχορήγηση και χρηματοδότηση. (Γι αυτό είναι πολύτιμη  η οικονομική ενίσχυση του κοινού ακόμη και μέσω της καμπάνιας crowdfunding στο ακόλουθο link: https://igg.me/at/6E9iVn8dQC0/x/15838980 indiegogo.com  ).

Και όσο γράφω όλα αυτά, έχοντας βιώσει την αξέχαστη εμπειρία της πρόβας, σκέφτομαι, κι ας ακουστώ πομπώδης σε κάποιους, πως μια τέτοιου ειδικού καλλιτεχνικού βάρους παράσταση, θα άξιζε ίσως να παρουσιαστεί σε χώρους όπως το Μικρό Θέατρο Επιδαύρου ή στη Δωδώνη. Χώρους, όπου η τέχνη συναντά τη δημοκρατία και τον άνθρωπο και έχουν θέση τα θαύματα. Και ναι  «… Ο έρωτας μπορεί να είναι μπλε, κόκκινος ή μωβ… », αλλά έχει ανάγκη να καλπάζει ελεύθερος… Ακολουθείστε τον καλπασμό του στη σκηνή Σωκράτης Καραντινός στη Μονή Λαζαριστών από τις 19 Μαΐου και το ποδοβολητό του θα ακούγεται για καιρό στην καρδιά σας, κόβοντας την ανάσα…

“…σ’ αγαπώ με μια αγάπη βαθιά σαν τη θάλασσα…”

κείμενο @Μαρία Μαυρίδου

Ελένη Ευθυμίου: “Το να αναπαράγω τον εαυτό μου είναι σαν να τρώω τις σάρκες μου, χωρίς να εξελίσσομαι”

*Το κείμενο της παράστασης είναι αποτέλεσμα έρευνας πάνω στο ζήτημα του έρωτα και της αναπηρίας και συντίθεται από επεξεργασμένα αποσπάσματα συνεντεύξεων και πρωτότυπα  κείμενα των μελών της ομάδας. Μεταξύ άλλων, ακούγεται και το κείμενο της Γιώτας Τεμπρίδου «Η Σύμβαση», ενώ υπάρχουν διάχυτες αναφορές σε εμβληματικές φράσεις σπουδαίων στοχαστών και λογοτεχνών για αυτό που ονομάζουμε έρωτα.

**Η παράσταση περιέχει σκηνές γυμνού. Η  παράσταση είναι προσβάσιμη σε μη ακούοντες μέσω προβολής ελληνικών υπέρτιτλων.

Σάββατο 19/5, Τετάρτη 23/5, Πέμπτη 24/5, Παρασκευή 25/5, Σάββατο 26/5, στις 21.00
Κυριακή 20/5 & Κυριακή 27/5, στις 19.00
Γενική είσοδος: 12 €
Μειωμένο (Φοιτητικό, Ομαδικό, Άνω των 65, Πολυτέκνων): 8 €
Ανέργων, ατέλειες: 5 €
ΑΜΕΑ: Δωρεάν
ΠΡΟΠΩΛΗΣΗ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ:

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ:
Σύλληψη & Καλλιτεχνική Διεύθυνση: Ελένη Δημοπούλου

Σκηνοθεσία: Ελένη Ευθυμίου

Έρευνα & Συγγραφή Κειμένου: Ελένη Ευθυμίου & ομάδα «Εν δυνάμει»

Δραματουργική Επεξεργασία: Σοφία Ευτυχιάδου

Σκηνικά & Κοστούμια: Ευαγγελία Κιρκινέ

Συνεργάτης – σκηνογράφος: Richard Anthony

Σχεδιασμός Φωτισμών: Richard Anthony, Βαγγέλης Μαρούλης

Χορογραφία & Διδασκαλία Κίνησης: Τάσος Παπαδόπουλος

Καλλιτεχνική Συνεργάτης: Βιτόρια Κωτσάλου

Οπτικό Περιβάλλον & Βίντεο: Δημήτρης Ζάχος
Διεύθυνση Φωτογραφίας Βίντεο: Ορέστης Ψωμόπουλος

Μουσική: Ελένη Ευθυμίου, Οδυσσέας Γκάλλιος

Σχεδιασμός Ήχου & Ενορχήστρωση: Οδυσσέας Γκάλλιος

Οργάνωση Παραγωγής: Φωτεινή Τσακίρη

Βοηθός Σκηνοθέτη: Βαγγέλης Κοσμίδης

Βοηθός Σκηνογράφου & Ενδυματολόγου: Σοφία Πατσινακίδου

Ειδικές Σκηνογραφικές & Ενδυματολογικές Κατασκευές: Μάριος-Λέανδρος Μπαστέας
Κομμώσεις -Μακιγιάζ: Άλκηστη Παπαγεωργίου

Φωτογραφίες Παράστασης: Δημήτρης Χονδροπήδας

Ερμηνεύουν: Κλειώ Αντωνοπούλου, Νοεμή Βασιλειάδου, Χρύσα Γκούμα, Μαρία Δαχλύθρα, Μαργαρίτα Καϊναδά, Άννα Καλίντσεβα, Ευαγγελία Κεφάλα, Ευαγγελίνα Καρυοφύλλη, Βαγγέλης Κοσμίδης, Ηλίας Κουγιουμτζής, Γιώτα Κουϊτζόγλου, Θεανώ Κόντα, Νίκος Κυπαρίσσης, Άγγελος Κωνσταντίνου, Λωξάνδρα Λούκας, Δημήτρης Λύρας, Σοφία Μπλέτσου, Θάνος Νανάσης, Μιχάλης Ντολόπουλος, Θεανώ Παπαβασιλείου, Αργύρης Πνευματικός, Χρήστος Σιούμης, Αθηνά Σωτήρογλου, Δέσποινα Τριανταφυλλίδου, Νεφέλη Τσίντζου, Δανάη Τσορλίνη, Αλέξανδρος Χάτσιος