Θ.TempusVerum-ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ: “ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΕΝΗ” ΣΕ ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ ΜΑΝΟΥ ΚΑΡΑΤΖΟΓΙΑΝΝΗ (ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΠΡΟΣΚΛΗΣΕΙΣ)

by Κωνσταντίνος Κέκκας

δεύτερος κύκλος παραστάσεων

12.10.2016 έως 05.12.2016

 

Μέσα σε ένα κατάμεστο θέατρο οι θεατές, εκ των οποίων και συγγενείς της Ελένης Παπαδάκη, μπόρεσαν να παρακολουθήσουν μία παράσταση «Για την Ελένη». Ένα έργο γραμμένο από τον Μάνο Καρατζογιάννη, βασισμένο σε στοιχεία και στο αρχείο του Μάνου Ελευθερίου, το οποίο μπορεί να θεωρηθεί η απολογία της Ελένης Παπαδάκη. Μία απολογία που ποτέ δεν της δόθηκε η ευκαιρία να έχει.

Η εξαιρετική ενσάρκωση από την Μαρία Κίτσου  και η εκπληκτική βουβή ερμηνεία του Σπύρου Κυριαζόπουλου συνδυάζονται περίτεχνα από την σκηνοθεσία του Μάνου Καρατζογιάννη, σε ένα αποτέλεσμα όπου ο θεατής μπορεί να αισθανθεί και κατανοήσει την Ελένη Παπαδάκη. Είναι ένα σύγχρονο παράδειγμα ανθρώπου, αφοσιωμένης στην τέχνη και στα ιδανικά της, η οποία ούτε εμπρός στον θάνατο δεν θέλησε να κρυφτεί. Διότι, όπως έλεγε και ο πατέρας της «οι υποχρεώσεις του ατόμου προς το σύνολο είναι θρησκεία».

 

Ο σκηνοθέτης Μάνος Καρατζογιάννης και οι ηθοποιοί στην κάμερα του artandpress.gr

Για μιαν Ελένη.

Τυφλή φωνή… μέσα στη νυχτωμένη μνήμη… πού είναι η αλήθεια;

«Δεν είν΄ αλήθεια, δεν είν΄ αλήθεια» φώναζε…

τον ήλιο στα μαλλιά, κι αυτό το ανάστημα… οι εννιά αδερφές, έσκυψαν να τις βάλουν των αιώνων το στεφάνι.

Έτσι το θέλαν οι θεοί… Μεγάλος πόνος είχε πέσει στην Ελλάδα.

Τόσα κορμιά ριγμένα… τόσες ψυχές… για μια νεφέλη…

τ΄ είναι θεός, τι μη θεός, και τι τ΄ ανάμεσό τους;

Δακρυσμένο πουλί… Χρειάζεται να φανούμε μεγάλοι, να φανούμε τέλειοι…

είναι αλήθεια πως αυτό είναι παραμύθι…

Εκάβη… η λεπίδα του φονιά άστραψε κι όλος ο θεός της τραγωδίας εφάνη…

ή κάποιος άγνωστος, ανώνυμος… δεν το ΄χει μες στη μοίρα του ν΄ ακούσει… πως τόσος πόνος τόση ζωή πήγαν στην άβυσσο για ένα πουκάμισο αδειανό…

Ίσαμε επάνω δεν φτάνουν μήτε η αρρώστια μιας εποχής, μήτε μιας φυλής η παραφροσύνη.

Για την Ελένη.

(Στίχοι του Γ. Σεφέρη από το ποίημα «Ελένη» 1953, του Α. Σικελιανού από το επίγραμμα-αφιέρωση για τον θάνατο της  Ε. Παπαδάκη 1945 και Α. Σολομού από κείμενο για τον θάνατο της Ε. Παπαδάκη 1945).

 

Μετά την επιτυχημένη πρεμιέρα της, στο πλαίσιο της πλατφόρμας νέων δημιουργών «Θέμα Εμφύλιος» της Πειραματικής Σκηνής του Εθνικού Θεάτρου, η παράσταση του Μάνου Καρατζογιάννη «Για την Ελένη» επιστρέφει στον καινούργιο θεατρικό χώρο του Δημήτρη Λάλου Θέατρο TempusVerum-Εν Αθήναις, στο Γκάζι, από τις 12 Οκτωβρίου και για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων. Στην παράσταση, που παρουσιάζει για πρώτη φορά στη σκηνή την τραγική ιστορία της μεγάλης Ελένης Παπαδάκη, θύμα των Δεκεμβριανών, η Ηθοποιός επιστρέφει στο χώρο της για να αφηγηθεί το εμφύλιο κύτταρο του Θεάτρου, του τόπου της, του καιρού της.

14466860_1129967043719067_905094404_o

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗ:

 

Kαι με το μίσος περνάει ο καιρός. Και με το μίσος γεννιέται η παραφροσύνη και μένουνε μισοί οι λαοί και οι άνθρωποι.

 

Το θεματικό φεστιβάλ του Εθνικού Θεάτρου για τον εμφύλιο πόλεμο, από όπου γεννήθηκε η παράσταση, ήρθε όχι για να μας διχάσει, αλλά για να μας ενώσει σε έναν κοινό τόπο, σε μια τουλάχιστον κοινή πεποίθηση, όσο οι ιδεολογίες και τα συστήματα γύρω μας καταρρέουν.

Αυτόν τον τόπο αναζήτησα στην περίπτωση της Ελένης Παπαδάκη, η ιστορία της οποίας ζωντανεύει για πρώτη φορά στη θεατρική σκηνή με τη Μαρία Κίτσου στο ρόλο της ηθοποιού και τον Σπύρο Κυριαζόπουλο σε εκείνον του εκτελεστή της.

Άλλωστε, στη σκηνή δικαιώνονται πρόσωπα αδικαίωτα…

Έτσι, η τραγική ηθοποιός – «θύμα με ονοματεπώνυμο» στα Δεκεμβριανά – επιστρέφει στο χώρο της, στη θεατρική σκηνή, για να αφηγηθεί το εμφύλιο κύτταρο του θεάτρου, του τόπου της, του καιρού της.

Έχουν ειπωθεί πολλά, όλα στα σκοτεινά, εκεί όπου «προχωρούσαν και οι ήρωες», που έσωσε η Παπαδάκη από το εκτελεστικό απόσπασμα λίγο πριν εκτελεστεί και η ίδια.

Ένα όμως είναι το σίγουρο: η Παπαδάκη δεν ήταν ο μέσος όρος.

Θεατρίνα, ανύπαντρη, με αμφιλεγόμενη προσωπική ζωή, καπνίστρια, οδηγός αυτοκινήτου, μεγαλοαστή, ιδιαιτέρως καλλιεργημένη μα πάνω από όλα μια σκηνική ιδιοφυΐα, όπως οι ίδιοι οι κριτικοί του θεάτρου μαρτυρούν.

Η προσωπική της ετερότητα συναντά τη δημόσια εμφύλια περίοδο της χώρας και κάπου εκεί γράφεται ίσως η πιο μελανή ιστορία του θεάτρου μας.

Πόσο ανεκτικοί είμαστε στο διαφορετικό, στο οποιοδήποτε ξένο όταν οι συνθήκες γύρω μας στενεύουν; Πως καταλαβαίνουμε τα δραματικά πρόσωπα και όχι τα ίδια τα βιολογικά πρόσωπα που τα γεννάνε;

Τα μέσα και τα εργαλεία αλλάζουν, αλλά το θέμα και στα τρία ολότελα διαφορετικά έργα που καταπιάστηκα την τελευταία διετία (Ποιος σκότωσε τον σκύλο τα μεσάνυχτα; Σ’ εσάς που με ακούτε και Για την Ελένη) είναι το ίδιο: η ετερότητα και ο σεβασμός στο διαφορετικό.

Με τον ιστορικό νου του Μάνου Ελευθερίου, αφοσιωμένου συλλέκτη της προσωπικής ιστορίας της Παπαδάκη που μου παραχώρησε γενναιόδωρα την πρόσβαση στο αρχείο του, και με την παραπάνω καλλιτεχνική ανησυχία το πρόσωπο επιστρέφει στο φυσικό του χώρο.

Ίσως η παραφροσύνη του καιρού της γίνει το μέσο για να αρθρωθεί ολοκάθαρα το σημερινό αίτημα: μόνο μέσα από το σεβασμό στην προσωπική ιστορία του άλλου και όχι από συνήθη επαναστατικά τσιτάτα, ενδέχεται να έρθει η δημοκρατία που όλοι ονειρευόμαστε.

14522473_1129967200385718_2076012361_o

Μάνος Καρατζογιάννης

 

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Κείμενο / Σκηνοθεσία: Μάνος Καρατζογιάννης

Σκηνικό: Γιάννης Αρβανίτης

Κουστούμια: Βασιλική Σύρμα

Φωτισμοί: Κατερίνα Μαραγκουδάκη

Μουσική επιμέλεια: Γιώργος Πούλιος

Μουσική σύνθεση τραγουδιού: Άρης Βλάχος

Στίχοι: Μάνος Ελευθερίου

 

Ερμηνεύουν: Μαρία Κίτσου (στο ρόλο της Ελένης) και Σπύρος Κυριαζόπουλος (στο ρόλο του βωβού εκτελεστή της).

14513566_1129967047052400_466310671_o 

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Πρεμιέρα: Τετάρτη, 12 Οκτωβρίου στις 21:00

Παραστάσεις: από 12 Οκτωβρίου 2016 έως 05 Δεκεμβρίου 2016

Ημέρες και ώρες παραστάσεων: Κάθε Τετάρτη & Πέμπτη στις 21:00

Εισιτήριο: 12 € κανονικό, 8 € μειωμένο

Διάρκεια: 60 λεπτά

Χώρος: Θέατρο TempusVerum-Εν Αθήναις

Διεύθυνση: Ιάκχου 19, Γκάζι, 11854, Αθήνα.

(Το Θέατρο Eν Αθήναις βρίσκεται στην Ιάκχου, πρώτη παράλληλο της Πειραιώς, ακριβώς πίσω από την Τεχνόπολη δίπλα στο σταθμό του Μετρό «Κεραμεικός».)

 

Τηλέφωνο κρατήσεων: 210.34.25.170

Πρόσβαση: Μετρό – Στάση Κεραμεικός | Τρόλεϊ – Νο 21 (Στάση Παλαιά Αγορά, στην Τεχνόπολη) | Λεωφορείο – Νο 035, 049, 811, 815, 838, 914, Β18, Γ18, 731

(Στάση ΠΑΛ.ΑΓΟΡΑ, στην Τεχνόπολη)

______________________________________________________________

Ποιός έχει γράψει το κείμενο της παράστασης;

Στείλτε την απάντησή και το όνοματεπώνυμό σας στο email:  proskliseis@artandpress.gr