Μαριάννα Πουρέγκα: Χρειάζομαι τον σκηνοθέτη που θα με απεγκλωβίσει από τον πολιτισμένο μου εαυτό

Με την πρώτη ματιά σε αιχμαλωτίζουν δύο βαθυπράσινα μάτια και η φλόγα τους σ’ ένα φρέσκο, καθαρό babyface πρόσωπο και το σώμα μιας νέας γυναίκας που δεν σου περνάει από το μυαλό, πως κλείνει τα τριάντα. Αυτή η εικόνα, όπως λέει η ίδια, είναι ο λόγος που καλείται μέχρι τώρα να υπηρετήσει ρόλους νεαρών ενζενί,  νεανικών χαρακτήρων (Ταξιδεύοντας με τον ΠΑΟΚ). Ο ρόλος της Λώρα στον Γυάλινο Κόσμο δεν έπαψε να είναι το όνειρό της και εκμυστηρεύεται την επιθυμία να δοκιμαστεί σε έναν καθαρά κωμικό χαρακτήρα. Η Μαριάννα Πουρέγκα, η χήρα του Αμερικανού δημοσιογράφου Πολκ, στη δολοφονία του οποίου αναφέρεται το έργο Υπερ Ελλάδος, της Σοφίας Νικολαΐδου, σε σκηνοθεσία Πηγής Δημητρακοπούλου που παρουσιάζεται από το Κρατικό, στο Μικρό Θέατρο της Μονής Λαζαριστών, γεννήθηκε και μεγάλωσε στη Λάρισα. Εγκατέλειψε τις σπουδές της στο ΠΑΜΑΚ (Λογιστική και Χρηματοοικονομικά), όταν συναντήθηκε με το θέατρο. Ανέβηκε στο σανίδι όταν ακόμη φοιτούσε στη σχολή του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος και θα μπορούσαμε να πούμε πως δεν κατέβηκε ποτέ μέχρι τώρα, σε μια εναλλαγή ρεπερτορίου που την έφερε στη θέση της πρωταγωνίστριας,  την προηγούμενη σεζόν, στην παράσταση Ελίζα της Ξένιας Καλογεροπούλουπου της παιδική σκηνής του ΚΘΒΕ, σε σκηνοθεσία Χριστίνας Χατζηβασιλείου. Θυμόμαστε, πως μαζί κάναμε την πρώτη συνέντευξη της καλλιτεχνικής της ζωής, όταν δύο χρόνια πριν ήταν η Νίνα της νεαρής ηλικίας στο Τρίτο Στεφάνι, σε σκηνοθεσία Θανάση Παπαγεωργίου.

Τι έχει αλλάξει από τότε;

Η νέα μας συνάντηση οδηγεί σε μια συζήτηση,  η οποία μας βάζει στην ατμόσφαιρα μιας παράστασης- ντοκουμέντο, μέσα από τους προσωπικούς της προβληματισμούς και ανησυχίες για το σήμερα και το αύριο και περνά στην αναζωογονητική επίδραση του «ΜΠΑΛ you…!!», της εκπαιδευτικής παράστασης  για εφήβους (σύλληψη-σκηνοθεσία Σοφίας Πάσχου) που παρουσιάζεται σε σχολικές αίθουσες. Μιλά για όσα την εξοργίζουν ή την αγγίζουν, αλλά και όσα τη χαρακτηρίζουν ή ονειρεύεται. Ένα ευαίσθητο αγρίμι εγκλωβισμένο στη συνέπεια, την οποία φανατικά υπηρετεί και τις καθαρές ερμηνείες που ζητούν απεγνωσμένα να «βρωμίσουν» για να απελευθερωθούν.

«Την Ελίζα της Ξένιας Καλογεροπούλου την αγάπησα πολύ. Κλείσαμε 100 παραστάσεις και κάθε μέρα προσπαθούσα να είμαι καλύτερη, να δώσω το κάτι παραπάνω, χωρίς να επαναπαυτώ. Μια εξαιρετική ομάδα και μια σκηνοθέτις, όπως η Χριστίνα Χατζηβασιλείου που μου ταίριαζε πολύ. Δεν διαπραγματεύεται αυτό που θέλει από εσένα και έχει τον τρόπο να το εκμαιεύσει. Ένας τρόπος προσέγγισης που μου αρέσει, ανάλογος  με αυτόν του Θωμά Μοσχόπουλου στο Η Ιφιγένεια στη χώρα των Ταύρων του Ευριπίδη,  όπου δύο μήνες δουλεύαμε χωρίς κείμενο αυτοσχεδιάζοντας, έχοντας δεθεί σαν ομάδα μέσα από μια δημιουργική διαδικασία που έκανε τη μετάβαση στο επόμενο στάδιο μια φυσική συνέπεια αυτής της συνθήκης.

Δεν ξέρω αν είναι η τελειομανία μου ή το αίσθημα ευθύνης απέναντι  στους συναδέλφους μου  που με έκανε να αγχωθώ μπαίνοντας στις πρόβες του Υπέρ Ελλάδος και να μεγαλώσει η πρόκληση μέσα μου. Είναι τόσο σημαντικό για μένα να ανήκω από την πρώτη στιγμή στο σύνολο και να δουλεύουμε μαζί σε μια ζύμωση, ως το τελικό αποτέλεσμα. Ενσωματώθηκα λίγο αργότερα λόγω της συμμετοχής μου στον Ορέστη που ολοκλήρωνε την περιοδεία του και ένιωθα πως είχα χάσει μέρος των αυτοσχεδιασμών, αλλά η υποδοχή και η ενθάρρυνση από όλους ήταν σημαντική. Έπρεπε τώρα να ανακτήσω τον χαμένο χρόνο και να φανώ αντάξια της εμπιστοσύνης της Πηγής Δημητρακοπούλου που μου έδωσε τον χώρο και χρόνο να βρω τον ρυθμό, χωρίς να τραβώ πίσω τους υπόλοιπους ηθοποιούς. Κι όλα αυτά, σε μια νέα συνθήκη. Σε μια εναλλαγή μονολόγων, με ευθεία απεύθυνση στον θεατή με τον οποίο διασταυρώνω το βλέμμα, σε απόσταση αναπνοής στο Μικρό Θέατρο της Μονής Λαζαριστών. Κάθε παράσταση είναι το αποτέλεσμα της προσπάθειας να κάνω ένα βήμα πιο πέρα κι αν με ρωτήσεις, θα σου πω πως ποτέ δεν είμαι ικανοποιημένη.

Μελετήσαμε την εποχή και το βιβλίο της Σοφίας Νικολαίδου Χορεύουν οι ελέφαντες, στο οποίο βασίζεται το θεατρικό της έργο. Είμαι η 19χρονη καλομαθημένη κοπέλα της εύπορης οικογένειας με την ευρωαπαϊκή παιδεία και την κοσμοπολίτικη προσέγγιση της ζωής που ζει τον απόλυτο έρωτα στο πρόσωπο του συναρπαστικού Αμερικανού που ήταν το εισιτήριό της για όσα ήθελε και ονειρευόταν. Ξαφνικά όλα ανατρέπονται. Βρίσκεται ανακρινόμενη, δέχεται προσβολές και απαξιωτικά σχόλια για την μοντέρνα της εμφάνιση που δεν συνάδει με τα ελληνικά ήθη περί πένθους  και ξέρει,  πως αυτός ο τόπος δεν είναι για αυτή. Θα φύγει στη χώρα που θεωρεί ότι της ταιριάζει για να απολαύσει όσα έχασε κι όσα πιστεύει πως της αξίζουν.

Κι όλα αυτά εξελίσσονται σε μια Ελλάδα που, 70 χρόνια μετά, διαπιστώνεις πως δεν διαφέρει πολύ σήμερα. Τα πολιτικά συμφέροντα και οι συναλλαγές κάθε είδους κάτω από το τραπέζι στην ελληνική πραγματικότητα και τη διεθνή σκακιέρα είναι αναπόσπαστο κομμάτι της πραγματικότητάς μας. Εγκλήματα «χωρίς μάρτυρες», γεμάτα αναπάντητα ερωτήματα, παραλήψεις, διαστρεβλώσεις, καθυστερήσεις και κάλυψη. Εξιλαστήρια θύματα και αθώοι ένοχοι στον βωμό του συμφέροντος. Παράδειγμα, η δολοφονία της δημοσιογράφου στη Βουλγαρία, αλλά και του Ζακ πρόσφατα, η δολοφονία Φύσσα για την οποία κρατάει χρόνια μια δίκη παρωδία κι ενώ υπήρχε άρνηση της αστυνομίας ότι παρακολουθούσε χωρίς να επέμβει (παρά τις μαρτυρίες), το βίντεο που παρουσίασε βρετανικό μέσο με εντολή έρευνας από την οικογένεια Φύσσα, αποκαλύπτει το αντίθετο και πάει λέγοντας.

Αυτός, ο απενοχοποιημένος κύκλος αδικίας και διαφθοράς που διέπει τον κόσμο με εξοργίζει. Αλλά και η χειραγώγηση μέσω των ΜΜΕ. Η πλύση εγκεφάλου που γίνεται μέσω κατευθυνόμενων ειδήσεων, η ρητορική του μίσους, η διαδικτυακή ανθρωποφαγία στην οποία επιδίδονται όλοι, ανεξέλεγκτα, η παραμόρφωση της πραγματικότητας και οι χαμηλού επιπέδου ως προς την  αισθητική και  το περιεχόμενο εκπομπές και αναγνώσματα. Όπως επίσης, η πεποίθηση πως άλλαξε κάποιος, λόγω της κρίσης ή κάποιου προβλήματος που τον κάνει να αναθεωρήσει τη στάση ζωής του. Είναι υποκριτικό κι εφήμερο θεωρώ, αφού αν περάσει καιρός κι αν επίσης όλα επιστρέψουν στην ομαλότητα της παλιάς κατάστασης, θα επανέλθουν στην παλιά τους νοοτροπία χωρίς ενοχές. Αχάριστοι και ματαιόδοξοι».

-Ο χώρος του θεάματος και της τέχνης εμπεριέχει αποδεδειγμένα μεγάλες δόσεις ματαιοδοξίας.

«Ξέρεις, όταν ήμουν μικρή έλεγα πως θα γίνω γιατρός για να πάω στην Αφρική κι όπου με έχουν ανάγκη. Να σώσω τον κόσμο ένα πράγμα και σίγουρα, αν για κάποιο λόγο στο μέλλον δεν μπορούσα πια να παίξω, θα επέλεγα να ασχοληθώ με κάτι που θα εμπεριείχε την προσφορά.

Προς το παρόν προσπαθώ να προστατέψω το περιβάλλον. Η οικολογική μου συνείδηση είναι στο κόκκινο και στο πλαίσιο της εκστρατείας μου κατά του πλαστικού προκειμένου να σώσω τον πλανήτη, διαπιστώνω πως αυτό το υλικό κυριαρχεί στο σπίτι και στην καθημερινότητά μου, όσο και αν μανιωδώς απομακρύνω κάθε τι πλαστικό. Παρόλο που δεν καταθέτω τα όπλα σκέφτομαι πως μοιάζει μάταιο όλο αυτό. Μάταιο, όπως το να υποστηρίζω την ύπαρξη μιας δίκαιης κοινωνίας και να πράττω ανάλογα. Αμφιταλαντεύομαι, ανάμεσα στον ενθουσιασμό για έναν ανώτερο σκοπό για την ανθρωπότητα, παράλληλα με τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής μου και την απογοήτευση της συνειδητοποίησης, πως  όλα όσα κάνω είναι μια σταγόνα στον ωκεανό, ανίκανα να αλλάξουν δραστικά μια διαρκώς επιβαρυμένη κατάσταση. Γι αυτό και όσο έμπαινα πιο βαθιά στο κείμενο του Υπέρ Ελλάδος, τόσο πιο πολύ με συντάρασσε η σκληρή διαχρονική του αλήθεια.

Όσον αφορά στην τέχνη μου, είμαι νομίζω κοντά στο στάδιο της έκρηξης που ψάχνει αυτόν που θα την πυροδοτήσει. Ακούω συνεχώς πως είμαι πολύ «καθαρή» και συνεπής στην ερμηνεία μου. Είμαι άνθρωπος που θέλει καθοδήγηση, αλλιώς χάνομαι, είτε αφορά τη διαχείριση του χρόνου μου, είτε των προτεραιοτήτων και στη σκηνή δεν αφήνομαι όσο θα έπρεπε και θα ήθελα. Χαοτική και ταυτόχρονα κυνηγός της αρτιότητας και υπηρέτης της συνέπειας, χωρίς να σπάω όμως το κέλυφός μου. Την ίδια στιγμή, όταν βρίσκομαι στο βουνό αυτό που κάνω είναι να βγάζω μεγάλες συνεχόμενες κραυγές σαν αγρίμι, το ίδιο και στη θάλασσα, όπου βουτώ στο βάθος του ορίζοντα, κραυγάζοντας καθώς το σώμα μου ακολουθεί έναν πρωτόγονο χορό με τα κύματα. (Δεν ξέρω βέβαια, αν ξυπνάει μέσα η αγάπη για το tae kwon do, με το οποίο είχα ασχοληθεί για έξι χρόνια με πολύ καλές επιδόσεις).  Νιώθω, πλέον, την ανάγκη της συνεργασίας με έναν σκηνοθέτη που χωρίς να με λυπηθεί, θα με «πατήσει», θα με πιέσει και θα με απελευθερώσει. Θα απελευθερώσει το αγρίμι που έχω μέσα μου. Χρειάζομαι τον σκηνοθέτη που θα  με απεγκλωβίσει από τον πολιτισμένο μου εαυτό. Θα με «βρωμίσει» κι έτσι θα βγω από τα  κουτάκια μου.

Μια άκρως αναζωογονητική «απόδραση» είναι  η συμμετοχή μου στο «ΜΠΑΛ you..!!», ως αντικατάσταση στην παράσταση της Σοφίας Πάσχου (σύλληψη-σκηνοθεσία) που συνεχίζει και αυτή τη σεζόν τις παρουσιάσεις σε αίθουσες σχολείων για παιδιά άνω των 10 ετών. Μια παράσταση 25 λεπτών βασισμένη σε αυτοσχεδιασμούς με μόνο εφόδιο το σώμα και τη φωνή μας που εκτυλίσσεται σε έναν οριοθετημένο χώρο 1μΧ1,60μ. Η συνθήκη αυτή χρειάζεται φοβερά αντανακλαστικά μεταξύ μας και τρέχει με απίστευτη ταχύτητα και χιούμορ ξεφεύγοντας από το σύνηθες διδακτικό στυλ. Απολαύσαμε τις πρόβες με τον Γιώργο Κολοβό και τον Νίκο Κουσούλη (που συμμετέχουν επίσης στο Υπέρ Ελλάδος). Η παράσταση «ΜΠΑΛ you..!!» παρουσιάζει στιγμιότυπα από τη ζωή ενός εφήβου και την επαφή με τους γονείς του. Μέσα από τη σχέση του με την τεχνολογία βλέπουμε έναν κόσμο  να δημιουργείται, τον δικό του. Μια εκδοχή του χάσματος των γενεών και τις παρεξηγήσεις ή συγκρούσεις που δημιουργούνται με αφορμή τη νέα γλώσσα και ενδιαφέροντα των παιδιών».

 

-Ο κινηματογράφος είναι κάτι που θα τολμούσες;

«Συνεργάστηκα με τη γνωστή δυναμική ομάδα κινηματογραφιστών της Θεσσαλονίκης (Σωτήρης Πετρίδη, Τάνια Ναναυράκη, Δημήτρης Τσακαλέας) και συμπρωταγωνιστή τον Αναστάση Ροϊλό στην ταινία μικρού μήκους Re-Live που είναι ακόμη  work in progress και θα ολοκληρωθεί την επόμενη χρονιά. Εντελώς διαφορετική προσέγγιση από το θέατρο που με ξάφνιασε ευχάριστα και δεν με αφήνει αδιάφορη»

-Με ποια ηρωίδα ταυτίζεσαι στο θέατρο και τον κινηματογράφο;

«Η Ελίζα νομίζω πως με αντιπροσωπεύει απόλυτα γι αυτό και τη λάτρεψα! Η Ματίλντα στην ταινία Leon: The Professional, αυτή η παιδικότητα σε συνδυασμό με τον ωμό ρεαλισμό του παιδιού που ωρίμασε απότομα και την υποβόσκουσα σεξουαλικότητα, όπως την απέδωσε μοναδικά η Νάταλι Πόρτμαν δίπλα στον Ζαν Ρενό».

-Κι αν ήσουν τραγούδι;

«Το Bird Gerhl, Antony and the Johnsons που κάθε φορά που το ακούω χάνομαι μέσα του και δακρύζω γεμάτη συναισθήματα. Νιώθω σαν να το έγραψα εγώ ή να γράφτηκε για μένα».

Ποια φράση σε ακολουθεί;

«”Να είσαι ποτάμι” του Κρισναμούρτι. Που λέει, πως ο νους όταν μένει στάσιμος μοιάζει με βάλτο που σιγά-σιγά τα νερά του βρωμίζουν. Να είσαι ποτάμι. Διαρκώς σε κίνηση. Αφήνοντας τα σκουπίδια στις όχθες για να συνεχίσεις καθαρός. Να έχεις τη δυνατότητα της αυτοκάθαρσης».

Κείμενο- coverphoto @Μαρία Μαυρίδου

*φωτογραφίες παραστάσεων Τάσος Θώμογλου