«Μεταπολεμικός  Ευρωπαϊκός Κινηματογράφος», Μέρος 10ο

ΒΛΕΠΟΥΜΕ, ΣΥΖΗΤΑΜΕ, ΜΑΘΑΙΝΟΥΜΕ

από και για το ΣΙΝΕΜΑ

Δευτέρα 16/4/2018, 8:000μμ, Πίνδου 30 και Μαραθώνος

2ος Κύκλος:

«Μεταπολεμικός  Ευρωπαϊκός Κινηματογράφος», Μέρος 10ο

H Μεγάλη Πολωνική Σχολή

H Πολωνία, μια χώρα τυραννισμένη, στη διάρκεια πολλών αιώνων,  από τις εισβολές και τις κατακτήσεις των ισχυρών γειτόνων της, που όμως  -ίσως και εξ αιτίας αυτού- ανέπτυξε μια λαμπρή πολιτιστική παράδοση στη λογοτεχνία και το θέατρο. Από  την δεκαετία του ’50 και αργότερα, η χώρα αυτή παρουσίασε μια πλειάδα σπουδαίων κινηματογραφιστών, που θεμελίωσαν τη Μεγάλη Πολωνική Σχολή. Και όταν η χώρα μπήκε αργότερα  σε νέες πολιτικές περιπέτειες και η κινηματογραφική παραγωγή της τραυματίστηκε, πολλοί Πολωνοί σκηνοθέτες και τεχνικοί μετανάστευσαν και τροφοδότησαν το παγκόσμιο σινεμά.

Ο Άντρζεϊ Βάιντα (Andrzej Wajda) άνοιξε, κατά κάποιον τρόπο, την αυλαία, με την ταινία «Μια γενιά» (1954) δημιουργώντας μια εξαιρετική τριλογία μαζί με τις κατοπινές «Κανάλ» (1957) και «Στάχτες και διαμάντια» (1958). Με δύναμη, ευαισθησία και εξαίρετο ύφος, που συνδύαζε τον πικρό ρομαντισμό της παράδοσης με τον οδυνηρό προβληματισμό για τα τρομερά χρόνια του πολέμου, της γερμανικής κατοχής, της πολωνικής αντίστασης και τις αδελφοκτόνες μεταπολεμικές συγκρούσεις. Στην ίδια γραμμή κινήθηκαν οι Άντρζεϊ Μουνκ (Andrzej Munk) και Γέρζι Καβαλέροβιτς (Jerzy Kawalerowicz) ενώ ο Βόιτσιεχ Χας (Wojciech Has) φώτισε τους λαβυρίνθους των μηχανισμών στην ανθρώπινη συνείδηση, στη φαντασία και στην ανέλιξη του χρόνου. Λίγο αργότερα, ήρθαν ο Γέρζι Σκολιμόφσκι (Jerzy Skolimowski)  και ο Ρόμαν Πολάνσκι (Roman Polanski). Ο  Πολάνσκι, ως εκπρόσωπος μιας γενιάς ευρωπαίων σκηνοθετών που ανδρώθηκαν τα πρώτα χρόνια μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, καταγράφει με το έργο του. τις εσωτερικές ανησυχίες, τις συγκρούσεις και το άγχος του σύγχρονου ανθρώπου. Το κλίμα των ταινιών του είναι μελαγχολικό, οι τόνοι μαύροι και η εικόνα που παρουσιάζει για τον κόσμο είναι συχνά απωθητική και αποκρουστική. Οι ήρωες του παλεύουν, συχνά μάταια, να επιβιώσουν συναισθηματικά σε ένα αφιλόξενο περιβάλλον και η ελπίδα, σχεδόν πάντα, απουσιάζει.

Η Κινηματογραφική Λέσχη Βριλησσίων στο 10ο μέρος του  αφιερωμένου στον «Μεταπολεμικό Ευρωπαϊκό Κινηματογράφο», σεμιναρίου που οργανώνει κάθε εβδομάδα θα ασχοληθεί, την Δευτέρα 16/4, με την Μεγάλη Πολωνική Σχολή. Στη διάρκεια της συζήτησης θα αναλυθεί η δουλειά των παγκοσμίως γνωστών σκηνοθετών που την αποτελούν, πολλοί από τους οποίους δουλεύουν ακόμα και σήμερα, οι περισσότεροι μακριά από την πατρίδα τους. Θα παρουσιαστούν εκτενή αποσπάσματα  από  ένα χαρακτηριστικό απάνθισμα κορυφαίων ταινιών ανάμεσα στις οποίες ξεχωρίζουν οι: «Στάχτες και διαμάντια» (1958), «Ο άνθρωπος από Μάρμαρο» (1977), «Η γη της Επαγγελίας» (1975) και «Ο άνθρωπος από σίδερο» (1981) του Άντρζεϊ Βάιντα, το «Νυχτερινό τρένο» (1959) του Γέρζι Καβαλέροβιτς, «Η επιβάτιδα» (1961) του Άντρζεϊ Μουνκ, «Το χειρόγραφο που βρέθηκε στη Σαραγόσα» (1964) του Βόιτσιεχ Χας, «Το μαχαίρι στο νερό» (1962) «Το μωρό της Ρόζμαρι» (1968), «Chinatown» (1974), «Ο πιανίστας» (2002), και «Αόρατος συγγραφέας» (2010) του Πολάνσκι.

Ειδικότερα το «Μαχαίρι στο Νερό» (Νoz W Wodzie), η πρώτη ταινία του Πολάνσκι επιβεβαιώνει την πρώιμη ωριμότητα και τη μαεστρία του, ήδη πριν από 56 ολόκληρα χρόνια. Η πολλαπλή ψυχολογική και σωματική σύγκρουση (ο μεγαλύτερος επιτυχημένος σύζυγος, η ανικανοποίητη γυναίκα, ο φιλόδοξος αμφισβητίας νέος) παίρνει διάφορες μορφές, αυξάνοντας την πίεση, σε ένα ιδιότυπο και σχεδόν αφόρητο σασπένς, ως την έκρηξη. Εκπληκτική η κινηματογράφηση πάνω στο περιορισμένο πεδίο ενός μικρού κότερου που κινείται στο νερό.