Στέλλα Μιχαηλίδου: Η συγνώμη και το σ’ αγαπώ μπορούν να κάνουν τον κόσμο καλύτερο.

«Είναι συγκλονιστικές οι στιγμές που ζούμε κατά τη διάρκεια των ανοιχτών συζητήσεων, που ακολουθούν κάθε παράσταση» εξηγεί στη συνάντησή μας η Στέλλα Μιχαηλίδου, σκηνοθέτρια της παράστασης της Νεανικής Σκηνής του ΚΘΒΕ, «Σε  μένα μιλάς;», του Ράινερ Χάχφελντ που παρουσιάζεται στη Μονή Λαζαριστών – Σκηνή Σωκράτης Καραντινός, σε μετάφραση Γιάννας Τσόκου ( εκδόσεις Κάππα).  Μια παράσταση που βία και ρομαντισμός, όνειρα και σκληρή πραγματικότητα, αγάπη και απαξίωση, εφηβεία και ενηλικίωση, παραβατικότητα και ευαισθησία, αποτελούν κομμάτια ενός παζλ που γεννά ερωτηματικά και συζητήσεις. Ένα παζλ σκηνών που εκτυλίσσονται υπό τον ήχο της hip-hop μουσικής, με dj επί σκηνής, συνθέσεις του Κώστα Βόμβολου και τραγούδια σε στίχους της Μάρας  Τσικάρα, πλαισιωμένες από εντυπωσιακές breakdance performances.

Μια συζήτηση που αφορά στο ιδιαίτερο αυτό σύμπαν  της εφηβείας και τη σύγχρονη πραγματικότητα,  το νέο παιδικό της βιβλίο που μόλις κυκλοφόρησε με τίτλο «Που πήγε ο παππούς;» (εκδ. Παπαδόπουλος) και αφορά στην απώλεια, τα παιδικά θεατρικά της έργα που περιμένουν στο συρτάρι και τη μουσικοθεατρική παράσταση που θα παρουσιάσει για τους μικρούς της φίλους 18-22 Δεκεμβρίου στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης.

«Δυστυχώς το θέατρο δεν μπορεί να αλλάξει τον κόσμο. Δεν είναι ιεραποστολή. Και βέβαια δεν μπορεί να προσφέρει λύσεις στα προβλήματα των παιδιών. Το θέατρο όμως έχει τη δυνατότητα να αναδείξει τα θέματα και –μέσα από το χιούμορ και τη δράση– να βοηθήσει παιδιά και εφήβους να αντιληφθούν τα προβλήματα και ίσως τα βοηθήσει στις επιλογές τους και στον τρόπο που βλέπουν τον κόσμο», Ράινερ Χάχφελντ, Οκτώβριος 2017.

Ποια είναι η αίσθηση που έχεις, μέχρι τώρα, όσον αφορά στην ανάδειξη των προβλημάτων των εφήβων στο σχολείο και την οικογένεια, μέσα από την παράσταση;

« Είναι ένα έργο που ανέβηκε για πρώτη φορά στη Γερμανία το  1996 και έκτοτε με παραλλαγές και προσαρμογές παίζεται όντας πάντα επίκαιρο. Η αυτοκτονία ενός 15χρονου μαθητή γίνεται η αφορμή για να ξετυλιχθεί  ένα κουβάρι αποκαλύψεων που αφορούν σε γεγονότα, καταστάσεις, μυστικά, φόβους, επιθυμίες. Ο εκφοβισμός, που στις μέρες μας έχει το όνομα bullying, αποδεικνύεται πως σήμερα είναι καθημερινό φαινόμενο κι όχι μεμονωμένη περίπτωση στα σχολεία. (Γι αυτό και παρέχεται από το ΚΘΒΕ σχετικό εκπαιδευτικό υλικό και ερωτηματολόγια στους καθηγητές για το θέμα και κατόπιν συνεννόησης, είναι δυνατή η επίσκεψη θεατροπαιδαγωγού στο σχολείο για περαιτέρω  συνεργασία).

Ζούμε συγκλονιστικές στιγμές στις ανοιχτές συζητήσεις που ακολουθούν τις παραστάσεις για τα Γυμνάσια και Λύκεια που έρχονται καθημερινά. Μαθητής ζήτησε δημόσια συγνώμη από τους συμμαθητές του για τη συμπεριφορά του. Μαθητές δηλώνουν πως γίνονται πολύ περισσότερα και σοβαρά πράγματα στο σχολείο, για τα οποία οι καθηγητές δεν έχουν ιδέα ή αδιαφορούν και δεν παίρνουν θέση. Εκπαιδευτικοί  αρνούνται την ευθύνη τους, υποστηρίζοντας πως δεν συμβαίνει τίποτα τόσο τραγικό στο σχολείο τους, όταν, την ίδια στιγμή, οι ίδιοι οι μαθητές τους  διαψεύδουν. Είναι ολοφάνερη η ανάγκη των παιδιών να μιλήσουν και να ακουστούν κι αυτό όχι απαραίτητα με το ύφος ενός δημόσιου κατηγορώ».

Είναι τελικά σημείο των καιρών;

«Αν ανατρέξουμε στα δικά μας μαθητικά-εφηβικά χρόνια, όλοι λίγο ή πολύ, με τον έναν ή άλλο τρόπο, έχουμε βιώσει καταστάσεις δύσκολες και επίπονες. Καταστάσεις που αντιμετωπίσαμε, βιώνοντας παράλληλα και όλες αυτές τις αλλαγές που συνοδεύουν την εφηβεία. Το σώμα και οι ορμές μας, οι αναζητήσεις, η άγουρη σεξουαλικότητά μας και τους «μύθους» που την ακολουθούν, η διαρκής αμφισβήτηση, η διαδικασία μετάβασης στον κόσμο των ενηλίκων, εγκλωβισμένοι σε έναν ενδιάμεσο σταθμό, σε έναν κόσμο με πρωτόγνωρα συγκρουόμενα  συναισθήματα, τον οποίο είχαμε κληθεί να κατανοήσουμε, να διαχειριστούμε  και να προσαρμοστούμε, έχοντας την αίσθηση πως δεν μας καταλαβαίνουν.  Όμως τα ξεχάσαμε και απαιτούμε από τους σημερινούς νέους να ακολουθήσουν τα πρέπει της ενήλικης ζωής μας και τα προσωπικά μας θέλω.

Δεν είναι λοιπόν τυχαίο, που η βία και η αντικοινωνική- παραβατική συμπεριφορά βρίσκονται σε έξαρση, αν σε όλα αυτά, προσθέσουμε: την κατάρρευση των αξιών, την αβεβαιότητα σε όλα τα επίπεδα που διέπει τη ζωή μας, τις κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες που αυξάνονται, την εισροή προσφύγων και μεταναστών, ανθρώπων με πολύ διαφορετικό πολιτισμικό υπόβαθρο, θρησκεία και χαρακτηριστικά, την κυριαρχία των προτύπων και του διαδικτύου, ως μέσο όχι μόνο επικοινωνίας, αλλά και χειραγώγησης και εκφοβισμού, με τραγικές συνέπειες και τη διαμόρφωση εικονικής πραγματικότητας και σχέσεων, αλλά και την αδυναμία γονιών και εκπαιδευτικών να διαχειριστούν τα δικά τους προβλήματα, πόσο μάλλον να κάνουν μια στάση για να σκύψουν πάνω στα παιδιά μέσα στους τρελούς ρυθμούς της ζωής τους.

Τα παιδιά έχουν ανάγκη να καθρεφτιστούν σε κάτι που είναι αληθινό. Το να μιλάμε για ισότητα και σεβασμό και άλλα παρόμοια ευγενή ιδεώδη, αλλά η συμπεριφορά μας να αποδεικνύει το αντίθετο, δεν πείθει κανέναν, πόσο μάλλον τα παιδιά. Είμαστε όλοι υπεύθυνοι. Δεν είμαστε τέλειοι, αλλά μπορούμε να προσπαθήσουμε να δείξουμε ειλικρινές ενδιαφέρον και να αποτελέσουμε πραγματικό παράδειγμα υγιούς συμπεριφοράς. Δεν είναι μια παράσταση που αφορά στη βία, αλλά την απεγνωσμένη έκλυση  για αγάπη, προσοχή, ενδιαφέρον και αποδοχή. Για μένα, είναι επιτακτική ανάγκη  να τη δουν κυρίως οι γονείς, με ανοιχτό μυαλό, έτοιμοι να κοιτάξουν πρώτα μέσα τους.

Το μέγα πρόβλημα των ημερών μας είναι η αναβλητικότητα. Ακόμη κι αυτά που σκεφτόμαστε να διορθώσουμε ή να πούμε, τα αφήνουμε για αργότερα, νιώθοντας πως ο χρόνος είναι ανεξάντλητος και θα μας δοθεί η ευκαιρία κάποια στιγμή στο μέλλον, για όλα. Τη συγνώμη, το σ’ αγαπώ και τόσα άλλα απλά και σημαντικά, που θα έκαναν τη ζωή και τον κόσμο καλύτερο και υποφερτό. Έναν κόσμο που παρά τις αντιξοότητες  θα ήθελες να ζεις κι όχι να εγκαταλείψεις, για τις όμορφες, αληθινές στιγμές του, χωρίς να σταματήσεις να ονειρεύεσαι».

-Κατά πόσο έχεις επέμβει στο έργο;

«Ο στόχος ήταν να νιώσουν τα παιδιά, πως όχι μόνο τους αφορά, αλλά απεικονίζει με τον πιο ρεαλιστικό τρόπο τη  ζωή και το περιβάλλον τους. Έτσι, χρειάστηκε  να προσαρμοστεί στη γλώσσα των εφήβων της χώρας μας. Σε αυτό συντέλεσε, όχι μόνο η ομάδα των ταλαντούχων ηθοποιών με τους οποίους έχω τη χαρά να συνεργάζομαι, αλλά  και η έρευνα και συζήτηση με εφήβους. Κάθε πρόβα μας εξελισσόταν σε μια ακόμη συζήτηση μεταξύ μας. Μια αφορμή να μοιραστούμε σκέψεις, προτάσεις και βιώματα. Το πρώτο που είχα σκεφτεί ξεκινώντας ήταν η παρουσία dj στη σκηνή και αυτό πράγματι λειτούργησε εξαιρετικά, σε συνδυασμό με τους break-dancers, αλλεπάλληλες ταχύτατες αλλαγές σκηνικών και την ιδιαίτερα μελετημένη κινησιολογικά παράσταση».

«Όταν ολοκληρώνεται η μακρόχρονη διαδικασία της συγγραφής, από την γέννηση της ιδέας, ως την τελευταία τελεία, την εικονογράφηση και την έκδοση μιας ιστορίας, το έργο δεν είναι πια δικό σου. Την στιγμή λοιπόν, που έρχεσαι εκ νέου σε επαφή μαζί του, σε αγγίζει αυτό που σε είχε κινητοποιήσει εξ αρχής να ασχοληθείς με το κάθε θέμα και να γράψεις. Κατά συνέπεια, αντιδράς και βιώνεις τα συναισθήματα, του ανυποψίαστου αναγνώστη, που συνυπάρχει με την υπόσταση του δημιουργού», μου είχε πει σε παλαιότερη συζήτησή μας. Την ακούω τώρα, να μου διαβάζει το νέο της βιβλίο «Που πήγε ο παππούς;» και συγκινούμαι.

«Αυτό το βιβλίο είναι μια κατάθεση ψυχής. Ένα τρυφερό αντίο στους αγαπημένους μου γονείς. Ένας παρηγορητικός λόγος προς τον εαυτό μου. Είναι θεραπευτικό να βλέπεις τα πιο οδυνηρά πράγματα μέσα από την απλοϊκή σκέψη του παιδικού μυαλού.  Ελάφρυνε η ψυχή μου και το αντίο έγινε μια γλυκιά ανάσα. Η απώλεια, που εμείς οι μεγάλοι τη συνδέουμε με κάτι μαύρο, σκληρό, επώδυνο μπορεί να είναι βροχή, λουλούδια, χρώματα. Είμαι ενθουσιασμένη με την καταπληκτική εικονογράφηση της ισπανίδας Mariona Cabassa που απεικονίζει με τον πλέον εύστοχο τρόπο τις παιδικές απορίες».

-Τι άλλο ετοιμάζεις;

«Από τις  18 ως τις 22 Δεκεμβρίου, παρουσιάζουμε, με την εταιρεία θεάτρου ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ, μια μουσικοθεατρική αφήγηση βασισμένη στο βιβλίο μου «Τα αληθινά δώρα του Αϊ- Βασίλη» στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, πλαισιωμένη από δύο ηθοποιούς και δύο χορευτές,  με τη συμμετοχή της swing band  Speak Easy, και συνδυασμό με animation, video art, όπου τη μουσική υπογράφει ο Κώστας Βόμβολος. Ποιό είναι τελικά το μυστήριο που κρύβεται γύρω από την εξαφάνιση του Άϊ Βασίλη;  Γιατί  έπεσε σε κατάθλιψη; Θα δώσουν τα παιδιά τη λύση και θα μοιράσουν δώρα τις γιορτές; Ένα σύγχρονο παραμύθι για το τι πραγματικά αξίζει να χαρίσουμε και να μοιραστούμε. Την αγάπη. Κάθε πρωί  λοιπόν, θα περιμένουμε τους μικρούς μας φίλους στις 10 και 11.30, για να την ανακαλύψουμε.

Έχω ήδη διασκευάσει θεατρικά και το βιβλίο μου «Ιζαντόρα Ντάκ» (εκδ. Καλειδοσκόπιο), την πάπια που ήθελε να χορεύει ξυπόλυτη.  Η ελευθερία έκφρασης στη ζωή και την τέχνη, η δύναμη και η ομορφιά της διαφορετικότητας, που καταργεί τα στερεότυπα, σε μια ιστορία για μικρούς και μεγάλους, παιδιά, γονείς, εκπαιδευτικούς. Μας θυμίζει, πως η δημιουργικότητα, το ταλέντο, η φαντασία και η ανθρώπινη σκέψη για να ανθίσουν, χρειάζονται ίσες ευκαιρίες, αποδοχή, επιμονή, δουλειά και  όραμα, που δεν εμποδίζονται και δεν εγκλωβίζονται, από τον φόβο του διαφορετικού και τη μέθοδο της πεπατημένης. Όλοι έχουμε δικαίωμα στο όνειρο, αρκεί να το θέλουμε πραγματικά πολύ, να δουλεύουμε γι αυτό και να τολμούμε. (Τον Δεκέμβριο θα παρουσιαστεί σε μια σχολίκή παράσταση που φιλοξενείται στο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος)

Παράλληλα ολοκλήρωσα το θεατρικό έργο με τίτλο «Οι Κουρδισμένοι». Μια ομάδα παιδιών, που αγωνιά για το μέλλον του κόσμου, το τέλος της αθωότητας και των παιδικών ονείρων και δεν θέλουν να χάσουν τις ανθρώπινες αξίες και συναισθήματα, επαναστατεί ενάντια σε έναν παντοδύναμο πλανητάρχη που θέλει να μετατρέψει τους ανθρώπους σε ρομπότ.

Επίσης, η νέα έκδοση του  «Περπατώ  εις το Δάσος» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βάρφη».

Είναι σημαντικό να μην ξεχνάμε, πως κάποτε ήμασταν κι εμείς παιδιά, κι εμείς έφηβοι. Επιστρέφοντας στον κόσμο τους, ίσως ανακαλύψουμε το νόημα της ζωής που μπορεί να χάσαμε στην πορεία της ενήλικης ζωής μας. Έρχεται λοιπόν η στιγμή που μας το θυμίζει η Στέλλα Μιχαηλίδου, υπογράφοντας βιβλία και παραστάσεις που αφήνουν το αποτύπωμά τους στην καρδιά μας.

«Όλοι ζητάμε αγάπη. Μόνο που το κάνουμε με λάθος τρόπο».

Στέλλα Μιχαηλίδου

 

 

«Σε  μένα μιλάς;» του Ράινερ Χάχφελντ

Σκηνοθεσία: Στέλλα Μιχαηλίδου

Μονή Λαζαριστών – Σκηνή Σωκράτης Καραντινός

 

Συντελεστές

Μετάφραση: Γιάννα Τσόκου

Σκηνοθεσία: Στέλλα Μιχαηλίδου

Σκηνικά: Λίλα Καρακώστα

Κοστούμια: Ελίνα Ευταξία

Μουσική: Κώστας Βόμβολος

Στίχοι τραγουδιών: Μάρα Τσικάρα

Κίνηση: Στέλλα Μιχαηλίδου

Φωτισμοί: Νίκος Βλασόπουλος

Video Art: Μπάμπης Βενετόπουλος

Α’ Βοηθός Σκηνοθέτη: Άννη Τσολακίδου

Β’ Βοηθός Σκηνοθέτη – Βοηθός κινησιολόγου: Αρετή Μίχου

Βοηθός Σκηνογράφου: Κέλλυ Εφραιμίδου

Βοηθός ενδυματολόγου: Μαλαματή Ευθυμιάδου

Φωτογράφηση παράστασης: Τάσος Θώμογλου

Οργάνωση Παραγωγής: Δημοσθένης Πάνος

Οδηγός Σκηνής: Βαλεντίνη Καλπίνη

Πορτραίτο Στέλλα Μιχαηλίδου: Paris Parissis Photography

Παραστάσεις για σχολεία: Τρίτη, Τετάρτη, Πέμπτη & Παρασκευή, στις 10:30

Παραστάσεις για κοινό: Κάθε Σάββατο, στις 17.00

 

Τιμές Εισιτηρίων:

Γενική είσοδος: 10€

Σχολικό: 6 € (Ισχύει για ομαδική παρακολούθηση)

Πληροφορίες: Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος | Τ. 2315 200 200