Σταμάτης Κραουνάκης: “Συλλέγω αισθήματα και γεννάω μόνος”

“Η μοίρα του τραγουδιού, παρά τον συχνά ποιητικό του λόγο, δεν είναι να μείνει στο χαρτί. Το τραγούδι έχει άλλη χαρά. Πάει στα στόματα, γίνεται συλλογικός παλμός και μνήμη”

Σαρωτικός στην σκηνή, πληθωρική παρουσία, ανήσυχο δημιουργικό μυαλό, καλλιτεχνική φύση με κάππα κεφαλαίο, πολυσχιδής  persona, πολιτικό όν και αμετανόητα παθιασμένος με την τέχνη και τη ζωή, μου λέει πως είναι ένα μωρό, χωρίς συνείδηση της ηλικίας του. Μπαίνει στα σπίτια μας, τις οθόνες μας, συνοδεύει τις στιγμές μας, γράφοντας το soundtrack της ζωής μας, χτυπώντας κατευθείαν στην καρδιά. Μας ξεσηκώνει, μας προσκαλεί σε ένα ξέφρενο γλέντι, όπως τώρα, 11 Ιουλίου στη Μονή Λαζαριστών, με τα «παιδιά» του την ομάδα Σπείρα-Σπείρα. Αλλά και καταγγέλλει, αντιδρά, επαναστατεί, με στίχους, σχόλια και δηλώσεις από το ραδιόφωνο, τις παραστάσεις, τις  συνεντεύξεις του. Πρωί Σαββάτου, ο Σταμάτης Κραουνάκης, σε μια εφ όλης της ύλης συζήτηση από τον Λόρκα ως τον Χατζηδάκι, ανάμεσα σε καφέ και τσιγάρο, μιλά για τα τραγούδια που αγάπησε, το θέατρο στη ζωή του, τη συνάντηση με τον λόγο του Σοφοκλή στην Αντιγόνη, τις νέες συνεργασίες με το ΚΘΒΕ, το 6 Nights on the Acropolis  στο Λονδίνο, για όσα τον φοβίζουν- όπως η απώλεια των δικών του ανθρώπων- και όσα τον εξοργίζουν.

«Είμαι ο παχύς κύριος που κυκλοφορεί χύμα κι ακομπλεξάριστα με το τρίκυκλό του, συλλέγοντας εικόνες και ερεθίσματα της καθημερινότητας, ανοιχτός στην επικοινωνία. Αυτό με κρατά «ζωντανό», μέσα στα πράγματα, σε μια διαρκή ανταλλαγή ενέργειας, πληροφοριών και έμπνευσης. Ακονίζω τα «αντανακλαστικά» μου, εισπράττω τον θαυμασμό και τα σχόλια των λαϊκών ανθρώπων που φωνάζουν «Γεια σου μεγάλε! Δικέ μου τραγουδάρα!…» κι άλλα πολλά, που μου λένε για τις όμορφες στιγμές που ζουν μέσα από τα τραγούδια μου, που ακούγονται από το ανοιχτό παράθυρο κάποιου αυτοκινήτου. Αυτό είναι μεγάλη ανταμοιβή που μαζί με τις φιλίες με κάνει πλούσιο».  Και η βαθιά πολύχρονη φιλία με την Λίνα Νικολακοπούλου, από τα φοιτητικά χρόνια στην Πάντειο, αποτελεί μια καρμική συνάντηση, η οποία εξελίχθηκε σε μια συνεργασία που είναι συνώνυμο της επιτυχίας, σε βαθμό να μοιάζουν στα μάτια μας, ως οι δύο διαφορετικές όψεις του ίδιου νομίσματος, διακρίνοντας μια ταύτιση σε καλλιτεχνικό και προσωπικό επίπεδο. Ένα νόμισμα που, κυλώντας, συνάντησε την Άλκηστη Πρωτοψάλτη και μας χάρισε το αξέχαστο Κυκλοφορώ κι Οπλοφορώ και όχι μόνο.

«Η σχέση με τη Λίνα είναι  μια ιερή βαθύτατη σχέση που μας αποκαλύπτει, ακόμη, τη βαθιά της ουσία. Η μοίρα κι ο Θεός  μας ένωσαν και γεννήσαμε τόσα πράγματα… Σε προσωπικό επίπεδο, όσον αφορά στα «δικά μας» είναι ένα κλειδωμένο ιερό βιβλίο που δεν το ανοίγω εύκολα στα μάτια των ανθρώπων. Οι φίλοι οι παρέες ήταν πάντα οι πρώτοι μας ακροατές και κριτές. Μια τέτοια φίλη έγινε και η Άλκηστις  και γεννήσαμε όλοι μαζί το Κυκλοφορώ κι Οπλοφορώ, από το οποίο ξεχωρίζω το Επιλίχνιος Ευχαριστία. Τραγούδι που ενέταξα και σε επόμενες  δουλειές μου .

«… τα χέρια μου τρελαίνονται τα βράδια / σταυρώνουν τραγουδάκια στο χαρτί

έμποροι τα σκοτώνουν στο παζάρι / και το πρωί με πνίγουν στην ακτή…»

Μαζί μ αυτό ξεχωριστή θέση στην καρδιά μου έχει το Τρίτο Στεφάνι, τα Σκουριασμένα Χείλια με την Μοσχολιού, αλλά και το Μαμά Γερνάω με την Τάνια Τσανακλίδου. Η Τάνια είχε ερμηνεύσει και το Επεισόδιο την πρώτη μου δουλειά. Ξέρεις το Τρίτο στεφάνι, του Ταχτσή είναι ίσως το βιβλίο που με σημάδεψε περισσότερο από άλλα. Βιβλία, μεγάλο κεφάλαιο… Στο ραδιόφωνο κάθε φορά που προσφέρουμε κάποιο γίνεται χαμός, κάτι που με κάνει να σκέφτομαι, πως οι Έλληνες διαβάζουν περισσότερο από ό,τι νόμιζα.

Ο λόγος πάντως είναι μεγάλη υπόθεση. Ένα παράδειγμα η τελευταία μου δουλειά για το θέατρο, συνθέτοντας για την Αντιγόνη του Σοφοκλή που περιοδεύει αυτό το καλοκαίρι, σε μετάφραση Γιώργου Μπλάνα. Βούτηξα στην κυριολεξία στο πρωτότυπο κείμενο του Σοφοκλή και μέσα σε δυο βδομάδες απομονωμένος, έγραψα 7 κομμάτια και νόμιζα πως είχε κι άλλο, αλλά είχε τελειώσει. Όταν τα παρουσίασα «Τι δώρο μου κανες!», αναφώνησε ο Γιώργος.  Πάντα με κινητοποιεί ο λόγος. Μου ανοίγει τον δρόμο της μελωδίας και ξεκλειδώνει αισθήματα. Αυτή τη δουλειά την καμαρώνω και μου κάνει πολύ κέφι. Αυτή η βύθιση στον λόγο του Σοφοκλή με τις αιώνιες,  μεγάλες  αλήθειες και την ιερότητα στον χορό. Μαζί με τον Καραγκιόζη και το Τρίτο Στεφάνι, αποτελούν την τριπλέτα των αγαπημένων μου θεατρικών συνθέσεων.

Την έμπνευση την φέρνει η ώρα. Στη σφυρίζει στ’ αυτί ο Θεός.  Είναι δική σου και του Θεού. Είμαι συλλέκτης αισθημάτων που αντλώ από την περιπέτεια της καθημερινότητας. Συλλέγω αισθήματα κυκλοφορώντας ανάμεσα στον κόσμο και γεννάω μόνος. Με τα χρόνια έχω γίνει θρασύς στην σκηνή. Ξέρω καλά τη «μηχανή» και είμαι πάντα έτοιμος, κυνηγώντας τη στιγμή που θα κάνει κάτι ιδιαίτερο. Και  αυτή είναι η δουλειά του δημιουργού να δίνει ξεπερνώντας τον εαυτό του. Στην σκηνή είμαι ο άλλος Κραουνάκης ή καλύτερα είμαι «οι άλλοι». Λίγο πριν ανέβω, αφήνω πίσω μου τα «ρούχα» μου και βάζω τα «ρούχα» της παράστασης. Στην σκηνή, παρατάω ότι δικό μου και γίνομαι οι «άλλοι». Κυρίως αυτοί που είναι εκεί, απέναντί μου, αλλά παράλληλα κι αυτοί που συνάντησα στο πέρασμα της ζωής μου. Η επικοινωνία είναι συνεχής. Κάπως έτσι κρατιέμαι ένας πιτσιρίκος, χωρίς συνείδηση της ηλικίας μου, πιάνοντας τον παλμό κάθε γενιάς και κυρίως των νέων. Μέρους αυτού και η ομάδα ΣΠΕΙΡΑ-ΣΠΕΙΡΑ.

Μια ζωντανή ομάδα ταλαντούχων νέων που τα δίνει όλα. Από το 2000 που ξεκινήσαμε έχω μια αίσθηση ευθύνης  και πίστης γι αυτούς. Ήμουν και είμαι πάντα εκεί να στηρίζω τα όνειρα και το απίστευτο ταλέντο τους. Κάπως έτσι,  μπήκα στον χορό του ερμηνευτή. Θέλοντας με την guest εμφάνισή μου, να βοηθήσω να έρθει ο κόσμος στις  μουσικές παραστάσεις που έγιναν θεσμός και νέα τάση. Είχα πει, μόνο για κανά δυο χρόνια, αλλά το ένα έφερε το άλλο και μέσα σ αυτό και Αχαρνής.

Βάρναλης, Λόρκα, Ντάριο Φο και τώρα σε μια ευτυχή συνάντηση με την Αναστασία Ρεβή, στο Λονδίνο, 29 και 30 Σεπτεμβρίου με το έργο  6 Nights on the Acropolis, του Σεφέρη (λεπτομέρειες στο τέλος του άρθρου). Διαβάσματά μου όλα, που ήρθαν, το καθένα τη σωστή στιγμή, για να συνδεθούν με το σήμερα. Ο Σεφέρης , ήταν το πρώτο ποιητικό μου ανάγνωσμα κι ο Λόρκα «με φώναξε», νιώθοντας, πως ήρθε η στιγμή να σωματοποιήσω τον λόγο του κι όπως κάθε φορά, άντλησα υλικό – πρώτη ύλη για τραγούδια από την έρευνα, τις κουβέντες, τη βαθιά μελέτη, βουτώντας σε μια θάλασσα αισθημάτων. Αυτή η παράσταση θα φιλοξενηθεί από to Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος  11, 12 και 13 Σεπτεμβρίου, ενώ για πρώτη φορά συνεργάζομαι, επίσης με το ΚΘΒΕ, στην παράσταση ΚΑΛΗΝΥΧΤΑ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ. Τη θεατρική μεταφορά του διηγήματος του Δημήτρη Χατζή «Μαργαρίτα Περδικάρη», σε θεατρική μεταφορά Γεράσιμου Σταύρου και σκηνοθεσία Φώτη Μακρή, με πρωταγωνιστή τον  Γιώργο Νινιό που κάνει  πρεμιέρα 13 Οκτωβρίου στο θέατρο της Μονής Λαζαριστών. Τρέφω μεγάλη εκτίμηση για τον Γιάννη Αναστασάκη και τη Μαρία Τσιμά που φιλοξένησαν,  στο Κρατικό, την μοναδική εκείνη συναυλία, στην σκηνή της ΕΜΣ την προηγούμενη σεζόν.

Το θέατρο λειτουργεί σαν φυσικός χώρος για μένα. Σαν να ήταν μέρος της ζωής μου, σε μια παλαιότερη ύπαρξη μου στον κόσμο. Το λέω σκεπτόμενος την οικειότητα που ένιωσα, όταν βρέθηκα πρώτη φορά στην Επίδαυρο ή όταν στα 10 μου χρόνια μπήκα στο Θέατρο Τέχνης, για να γίνω στη συνέχεια τακτικός του επισκέπτης και συνομιλητής του Κουν. Νιώθω πλήρης και ευτυχής που ότι πόθησα να κάνω και να γίνω, έγινε πραγματικότητα, όμως επειδή σέβομαι τις ιδιότητες κρατώ για μένα την ιδιότητα του συνθέτη και δίπλα της θα έβαζα το κλειδί του σολ. Στον ερμηνευτή δίπλα θα έβαζα  γυαλιά, γιατί θέλει πολύ διάβασμα και σκάψιμο για να φτάσεις στο αποτέλεσμα. Στη λέξη στιχουργός θα έβαζα ιερός άνθρωπος και τους σέβομαι απεριόριστα. Στην Ελλάδα δίπλα θα έβαζα μια καρδιά. Δυο φορές έφυγα για λίγο αλλά δεν άντεξα μακριά της».

Όμως, η αγάπη του γι αυτή δεν τον κάνει να ξεχνά τα γυαλιά του. Καυτηριάζει τα κακώς κείμενα, παίρνει θέση και δεν μασά τα λόγια του. Στη συζήτηση, για το τι τον εξοργίζει, απαντά:

«Το ανεπιστρεπτί. Με ακυρώνει. Η αναίδεια με την οποία κάποιοι νομίζουν πως είμαστε ηλίθιοι και ξεχνάμε. Όπως, και το να βλέπω τον τρόπο που φέρονται κάποιοι που για προσωπικά μικροσυμφέροντα κάνουν ότι είναι ηλίθιοι, όπως είπα προχθές στο ραδιόφωνο. Δεν μπορώ να συγκρατήσω τον παρορμητισμό μου. Όταν βλέπω, πως με αντιμετωπίζουν σαν να μην έχω μνήμη εξοργίζομαι και οι παροτρύνσεις, να κρατήσω τη γλώσσα μου, δεν μπορώ να πω πως πιάνουν τόπο κι αυτό το έχω πληρώσει και το πληρώνω. Είμαι εργάτης της τέχνης μου και δεν θυσίασα ποτέ τον καλλιτέχνη για το συμφέρον. Αυτό μου δίνει την ελευθερία να μιλώ για τα κοινά, γιατί δεν ξεχνώ τα λόγια του Μάνου Χατζιδάκι, ο οποίος μου είχε πει:  «Να μιλάς για τα κοινά. Να είσαι η φωνή των ανώνυμων που αδυνατούν να μιλήσουν». Βέβαια σε μια εποχή που ο καθένας διαθέτει  τα μέσα, να έχει τη δική του «εφημερίδα» στα social media, αυτό για κάποιους να ακούγεται άκυρο, αλλά εγώ επιμένω και είναι αργά ν αλλάξω κι ας μου λέει ένας φίλος από Θεσσαλονίκη “Μην τοποθετήσαι, μιλάς με τα τραγούδια σου”.

Και να σου πω κάτι; Οι δουλειές που κάνω κέφι είναι τα μπουζούκια. Μ’ αυτό θέλω να πω, πως γουστάρω τον λαϊκό Κραουνάκη. Τα ακούσματα που με συνδέουν με τη συλλογική μνήμη. Παράλληλα, ψάχνω πάντα για νέα ταλέντα που θα με ταρακουνήσουν. Και θα μπορούσα να σου παραθέσω πολλούς από τους παλιούς που θαυμάζω, αλλά θα σταθώ στις Μέλισσες του Καζαντζή. Με δόνησε, το αγάπησα! Υπάρχουν άνθρωποι με ταλέντο στην Ελλάδα, αλλά δεν έχουν βρει ακόμη τον δρόμο να πουν το θέμα τους και μένει να τον ανακαλύψουν. Αν βρεις τον δρόμο ανοίγουν όλα. Ομολογώ, πως με εντυπωσίασε ο Μιλτιάδης Φιορεντζής, του Θεάτρου Τέχνης”.

Μου λέει, πως δίπλα στο όνομά του θα έβαζε μια καρδιά…

Και για μας είναι ο Σταμάτης της καρδιάς μας κι ανανεώνουμε κάθε φορά το ραντεβού μαζί του.

@Μαρία Μαυρίδου

 

Σταμάτης Κραουνάκης + Σπείρα Σπείρα έρχονται με κέφι 11 Ιουλίου στη Θεσσαλονίκη

6 ΝΥΧΤΕΣ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ του Σεφέρη στο Λονδίνο: Η Αναστασία Ρεβή μιλά για τη συνεργασία με τον Σταμάτη Κραουνάκη