Χρήστος Καρακέπελης: “Η κουλτούρα της διάδρασης είναι μια κουλτούρα της εποχής και κανείς δεν μπορεί να το αμφισβητήσει.”

-Tι εννοούμε ως ντοκιμαντέρ; Γιατί επιλέγετε να δημιουργείτε και να διδάσκετε ντοκιμαντέρ;

Το ντοκιμαντέρ είναι σινεμά με φυσικούς ηθοποιούς, σε φυσικούς χώρους, με σενάριο που γράφεται από τους ήρωες, τον δημιουργό  και την ίδια  τη ζωή στον χρόνο που διαρκεί η δημιουργία του έργου. Είναι μόνιμα ένας τρόπος να λειτουργείς σε παρόντα χρόνο, να εκπαιδεύεσαι στην τρέχουσα και εν εξελίξει φύση των πραγμάτων. Διδάσκω ντοκιμαντέρ γιατί το αγαπώ σαν γλώσσα έκφρασης, γιατί εξελίσσομαι κι εγώ μέσα από τις προκλήσεις που εγείρουν τα projects των μαθητών, γιατί κάθε ταινία ντοκιμαντέρ επιφυλάσσει νέα γνώση και νέες εμπειρίες που εξαρτώνται από δυνάμεις έξω από το κλειστό σύμπαν του δημιουργού.

-Τι διδάσκεται και τι δεν διδάσκεται στον κινηματογράφο;

Διδάσκεται η μεθοδολογία. Η σειρά των βημάτων για μια ορθολογική διαχείριση του δημιουργικού χάους. Διδάσκεται η τεχνική, η αυτοπεποίθηση δηλαδή και η χειραφέτηση απέναντι στα εργαλεία. Διδάσκεται η αισθητική, το λεξιλόγιο , οι συνατκτικοί κανόνες, η γραμματική, όπως στη γλώσσα που πρέπει να γνωρίζουμε για να γράψουμε ένα ποίημα. Διδάσκονται οι δρόμοι που βρέθηκαν στην ιστορία του σινεμά στην προσπάθειά τους να εκφραστούν σε δεδομένες χρονικές στιγμές με δεδομένα τεχνολογικά μέσα, σε δεδομένα κοινωνικο-ιστορικά πλαίσια. Δεν διδάσκεται η  εργατικότητα, η τόλμη, η πίστη στο νόημα της τέχνης, δίνεται όμως το «παράδειγμα» για όλα αυτά, η διαβεβαίωση πως αξίζει τον κόπο να εργαζόμαστε με αυταπάρνηση και να υπερβαίνουμε τις πολλές πρακτικές αντιξοόοτητες αυτής της τέχνης.

 

 

-To σεμινάριο απευθύνεται σε επαγγελματίες;

Το σεμινάριο απευθύνεται σε ανθρώπους αποφασισμένους να εκφραστούν αλλά και να δουλέψουν γι’αυτό. Στα 4 χρόνια ζωής του  έχουν φοιτήσει και άνθρωποι με κάποια κατάρτιση και άλλοι χωρίς καμία. Το κρίσιμο είναι η αποφασιστικότητα να κάνεις κάτι. Με διάφορες μεθόδους  υποστηρίζουμε όσους δεν έχουν την επάρκεια να χειριστούν τα μέσα, είτε διακινώντας εντός της ομάδας τις δεξιότητες που κάποιοι κατέχουν, είτε με την υποστήριξη εθελοντών.

-Στην εποχή της κρίσης το ντοκιμαντέρ θεωρείτε ότι είναι ένα υποτιμημένο είδος κινηματογράφου;

Μάλλον το αντίθετο έχει συμβεί. Όσο ο ρόλος της πραγματικότητας γιγαντώνεται και μας επιβάλλεται, τόσο οι άνθρωποι νιώθουν την ανάγκη να την αποκωδικοποιήσουν, να απαντήσουν σε αυτήν. Επιπλέον, το ντοκιμαντέρ είναι ένας σχετικά φθηνός τρόπος να κάνεις σινεμά, πράγμα που σημαίνει πως αφήνει πιο ανοιχτή την πρόσβαση σε πολλούς δημιουργούς. Η υποτίμηση εξαρτάται κυρίως από το πώς οι δημιουργοί αντιμετωπίζουν το ντοκιμαντέρ. Η κρίση και τα κοινωνικά φαινόμενα που γέννησε, ώθησε πολλούς σε ρεπορταζίστικες καταγραφές που δεν έχουν σχέση με το ντοκιμαντέρ και την έκφραση. Συχνά, η προχειρότητα στην αισθητική και εκφραστική διαχείριση ενός θέματος βρίσκει άλλοθι στις «συνθήκες» γυρίσματος ενός ντοκιμαντέρ, πράγμα που μόνο σε ελάχιστες και πολύ συγκεκριμένες δουλειές μπορεί κανείς όντως να επικαλεστεί.

-Μέσα σε όλα τα είδη του ντοκιμαντέρ διακρίνουμε και το web documentary ή αλλιώς το διαδικτυακό ντοκιμαντέρ. Κατά τη γνώμη σας, η διάδραση που υπάρχει συνήθως σε αυτό το είδος είναι περισσότερο ενδιαφέρουσα για τους θεατές-χρήστες του διαδικτύου;

Η κουλτούρα της διάδρασης είναι μια κουλτούρα της εποχής και κανείς δεν μπορεί να το αμφισβητήσει. Το web documentary είναι για εμένα περισσότερο ένα εργαλείο συλλογικής επιστημονικής εργασίας, μία συλλογική ανθρωπολογική ή κοινωνιολογική μελέτη που διανέμει την ερώτηση στο κοινό και δημιουργεί έναν κόμβο διαλόγου γύρω από κάποιο ζήτημα. Θεωρώ πως μπορεί να λειτουργήσει ως ένα library που εκ των υστέρων θα έπρεπε να γίνει αντικείμενο συνολικής επεξεργασίας. Αν είναι μια τράπεζα στην οποία όλοι καταθέτουμε μια προσωπική οπτική, κάτι πρέπει να κάνουμε με αυτό το κεφάλαιο που συσσωρεύεται ώστε η αποσπασματική συμμετοχή του καθενός να μην παράξει αποσπασματικά θραύσματα. 

 

-Μυθοπλασία ή πραγματικότητα; Τι υπερισχύει σε ένα ντοκιμαντέρ, δεδομένου ότι η σκηνοθετική ματιά οδηγεί τους θεατές στη δική του αλήθεια;

Όλα είναι μυθοπλασία από πραγματικά υλικά συντεθημένα  με τον δικό μας τρόπο. Ο τρόπος που χτίζουμε την ταυτότητά μας ως άνθρωποι,  η ανάγνωση των σχέσεών μας με τους φίλους μας, τα όνειρά μας, το αφήγημα μέσω του οποίου ορίζουμε τη θέση μας μέσα στην πραγματικότητα. Και στην πραγματική ζωή το ποιοι θέλουμε να είμαστε, το πώς βλέπουμε τη ζωή μας είναι αποτέλεσμα μιας δημουργικής επεξεργασίας και σύνθεσης. Εμείς οι ίδιοι είμαστε η δική μας αλήθεια. Πώς θα μπορούσε το κάθε έργο μας να μην διέπεται από την ίδια αρχή;

-Συνήθως στις δουλειές σας  επιλέγετε να αναφέρεστε σε κοινωνικές ομάδες που βρίσκονται στο περιθώριο.  Τι σας κεντρίζει περισσότερο  σε αυτές τις ομάδες;

Πρώτα απ’όλα νιώθω κι εγώ έτσι. Δεν είμαι ένας δυνατός άνθρωπος με ισχύ που να μπορεί να επηρεάζει τον κόσμο και την πραγματικότητα γύρω του. Πολλές εξουσίες επηρεάζουν τη ζωή μου και απλά προσπαθώ να ελιχθώ μέσα τους και να διατηρήσω την ανθρώπινη ουσία μου. Ταυτίζομαι με αυτούς τους ανθρώπους και όχι με εκείνους που κατέχουν εξουσία και δύναμη. Με συγκινεί η προσπάθεια των ανθρώπων να διασώζουν έναν χώρο μέσα σε αυτό τον πόλεμο που είναι η ζωή. Δεν με ενδιαφέρει η νίκη ή ήττα τους, αλλά σίγουρα η επιθυμία και η προσπάθεια.

– Ποια  θα είναι η επόμενη ταινία που θα κάνετε;

Η επόμενη ταινία είναι μία ταινία για έναν νέο κόσμο, ένα ντοκιμαντέρ επιστημονικής φαντασίας θα έλεγα, γυρισμένο σε τρεις χώρες. Ένα ταξίδι στα σενάρια για το μέλλον που κάνουν απλοί, καθημερινοί άνθρωποι, βασισμένοι στις τρέχουσες και παλιές ιστορικές εμπειρίες τους, τα πολιτισμικά τους χαρακτηριστικά, τη διαίσθησή τους. Δουλεύω τρία χρόνια τώρα γι’αυτήν και είμαι στη στιγμή που με ένα διαμορφωμένο πια σχήμα παραγωγής ετοιμάζομαι να χτυπήσω την πόρτα φορέων και πιθανών χρηματοδοτών.

 

 

Πληροφορίες για το Σεμινάριο ΕΔΩ