Η σκηνοθέτις Νίκη Σπανού της ομάδας Crux μας μιλά για την παράστασή τους “Και στ΄άγια αντάρτες”

Mιλήστε μας για την παράστασή σας.

To “και στ’ άγια αντάρτες» αποτελεί μια συρραφή δύο κειμένων. Κύριο κείμενο είναι η «Παραλογή» του Δημοσθένη Παπαμάρκου που βρίσκεται στη συλλογή διηγημάτων «Γκιακ» και κυκλοφόρησε το 2014. Πρόκειται για ένα μοντέρνο διήγημα το οποίο όμως έχει τη μορφή δημοτικού τραγουδιού (δεκαπεντασύλλαβος) και εύκολα παραπλανεί τον αναγνώστη για την προέλευση και τη χρονολογία συγγραφής του. Το δεύτερο, είναι το ποίημα του Κωστή Παλαμά «Το παραμύθι του Αδάκρυτου» που αποτελεί μέρος του «Δωδεκάλογου του Γύφτου» και δημοσιεύτηκε το 1907, το οποίο χρησιμοποιείται σε μικρότερη εμβέλεια για να φωτίσει περισσότερο κάποιες θεματικές της «Παραλογής».

Φαινομενικά, τα δύο κείμενα που επιλέχθηκαν από την ομάδα, δεν έχουν κάποια σύνδεση. Ειδικότερα, ηχητικά και ρυθμολογικά θα έλεγε κανείς ότι πάνε κόντρα το ένα στο άλλο. Μέσα από αυτή την κόντρα όμως, μέσα από αυτές τις ρωγμές που δημιουργούνται ανάμεσα στα δύο κείμενα, μας φανερώνεται μια κοινή ιστορία. Ιστορία με ήρωες ανθρώπους που αντιστέκονται και πολεμούν μέχρι την τελευταία τους πνοή για τα ιδανικά τους. Για τους αγαπημένους τους. Άνθρωποι που κάνουν τον ίδιο το Χάρο να τρέμει μπροστά τους.

«Κάπου μακριά, στην ελληνική ύπαιθρο υπάρχει ένα χωριό που οι νεκροί του δεν κοιμούνται, μόνο ανασκαλεύουν το χώμα που ποτέ δεν τους κρατάει. Είναι σαν ο Χάρος να μην περνάει από αυτά τα μονοπάτια. Τα ξεχνάει ή τα φοβάται;

Οι 4 αφηγητές μας, οι δύο με στόματα και σώματα και οι άλλοι δύο με τη μουσική τους, μας εξιστορούν τι έχει συμβεί και φοβάται ο Χάρος. Μας λένε για εκείνη τη μέρα που ο Χάρος  δίψασε πολύ αλλά δείλιασε να κατεβεί τον απότομο γκρεμό και να φτάσει την πολυπόθητη βρύση για να ξεδιψάσει. Και που ζήτησε από μια κοπέλα που ήταν ήδη εκεί, τη Λυγερή, να του φέρει το νερό. Μα αυτή, του βάζει έναν όρο: Να της φέρει τον άντρα της πίσω από τους νεκρούς…»       

 

Γιατί επιλέξατε κείμενα και ποιήματα Ελλήνων συγγραφέων & ποιητών.

Η γλώσσα είναι πολύ σημαντικό πράγμα. Η γλώσσα κουβαλάει πάνω της πολιτισμό, κουλτούρα, ιστορία. Αναμνήσεις και μυρωδιές. Η γλώσσα είναι η συμπυκνωμένη σοφία των λαών που τη μιλάει, τη διαμορφώνει την τελειοποιεί ή/και την ακρωτηριάζει σε βάθος αιώνων.

Επιλέξαμε ελληνικά κείμενα γιατί αυτή τη γλώσσα μιλάμε πιο «σωστά». Όταν λέμε τη λέξη «Χάρος» καταλαβαίνουμε κατευθείαν τη σημασία της. Ακόμα και ο τρόπος που η γλώσσα μας χτυπάει τον ουρανίσκο για να σχηματίσει το «χ» και το «ρ» αποκαλύπτει από μόνη της την ιστορία του. Την ιστορία των «αχ» που φέρνει και την ιστορία αυτών που κάνει να «τρέχουν»: Των δακρύων, των νερών του Αχέροντα, των ανθρώπων που θέλουν να ξεφύγουν από αυτόν. Ο «Χάρος» λοιπόν δε χρειάζεται να μας συστηθεί πέρα από το να μας πει το όνομά του.

Τις περισσότερες φορές τα κείμενα όταν μεταφράζονται, μεταμορφώνονται. Ο «Άμλετ» σε μετάφραση Χειμωνά για παράδειγμα είναι εξαιρετικός και από τα καλύτερα κείμενα που προσωπικά έχω διαβάσει, αλλά διαβάζοντας τον στο πρωτότυπο, η γλώσσα μεταφέρει έννοιες και θεματικές που μπορεί να μην γίνονται εύκολα αντιληπτές από την ελληνική μετάφραση, που μπορεί να φωτίζει διαφορετικά σημεία του έργου. Αυτό, δεν κάνει το έργο χειρότερο, φυσικά. Απλώς διαφορετικό. Εμποτισμένο με την ιστορία της νέας γλώσσας.      

Θελήσαμε λοιπόν να ασχοληθούμε με κείμενα που πηγάζουν από το DNA μας. Με κείμενα που οι ιδέες και οι ήρωές τους δε χρειάζεται παρά να μας συστηθούν για να τους αναγνωρίσουμε να τους αναπαραστήσουμε και να τους προσφέρουμε στον κόσμο μέσα από τα δικά μας μάτια. 

 

Τι έχουν να μας πουν σήμερα το 2018 αυτά τα κείμενα & τα ποιήματα;

Η «Παραλογή» του Δημοσθένη Παπαμάρκου είναι σύγχρονο κείμενο αλλά είναι γραμμένο σε μορφή δημοτικού τραγουδιού. Αυτή η επιλογή του συγγραφέα μας ενέπνευσε να ασχοληθούμε με το παλιό, καθώς μέσα από αυτό γεννιέται το καινούριο.

Το κείμενο του Παπαμάρκου μιλάει για το θάνατο και την αντίσταση σε αυτόν. Μιλάει για μια γυναίκα τόσο θαρραλέα που μέχρι και στον ίδιο το θάνατο αντιτίθεται. Αυτό μπορεί να σημαίνει ακόμα και τη δική της καταδίκη αλλά δεν την ενδιαφέρει. Το προτιμάει από το να υποκύψει στο θάνατο.

Ο θάνατος εδώ, μπορεί να σημαίνει πολλά πράγματα. Και ένα από αυτά είναι και η εξουσία. Το ανίκητο. Αυτό που δεν μπορείς να αλλάξεις. Αυτό που πάντα είναι εκεί, αμετακίνητο. Το «άγιο». Ή μήπως δεν είναι; Μήπως θεωρείται αμετακίνητο ενώ δεν είναι; Εξάλλου στην ιστορία ο θάνατος φοβάται. Αν ήταν πραγματικά ανίκητος, θα φοβόταν;

Η αντίσταση στο κατεστημένο, στο «σωστό», στο «άγιο», υπήρξε πάντα κομμάτι της ανθρωπότητας, και είναι αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνικής εξέλιξης. Κείμενα με ήρωες που αντιστέκονται σε κάτι θεόρατο, κάτι φαινομενικά απροσπέλαστο είναι πάντα εξαιρετικά επίκαιρα σε περιόδους όπως αυτή που διανύουμε τώρα. Περιόδους κρίσης που καλούμαστε να αναθεωρήσουμε την πορεία μας και να αμφισβητήσουμε τρόπους ζωής και εξουσίες. Να αντιταχθούμε ακόμα και σε αυτά που θεωρούνται «άγια». Και αυτό ο άνθρωπος θα το αποζητάει πάντα γιατί έτσι μόνο εξελίσεται.

Και αυτή η δίψα για εξέλιξη εμφανίζεται από πολύ νωρίς (από τη γέννα) στον ήρωα του Παλαμά. Του «Αδάκρυτου». Και πουλάει μέχρι και τους γονείς του για να ικανοποιήσει αυτή τη δίψα, μα τίποτα δεν του είναι αρκετό. Αυτή η πρώιμη περιγραφή της δίψας του Αδάκρυτου, συνδέεται πάρα πολύ έντονα με τη δίψα του Χάρου της Παραλογής.

Όταν όμως η Λυγερή του αντιταχθεί, όταν του δείξει πως η δική της δίψα για τον αγαπημένο της είναι μεγαλύτερη ακόμα και από του Χάρου τα θέλω, και όταν σταθεί μπροστά του ατρόμητη, θα είναι αυτή πλέον η αμετακίνητη. Η θεόρατη και απροσπέλαστη. Και με την στάση της αυτή. δημιουργεί μια καινούρια γενιά “Αδάκρυτων” που κληρονομούν τη Γη και  που η δική τους δίψα δε φέρνει την καταστροφή, αλλά τη δημιουργία.

Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια;

Είμαστε μια νεοσύστατη ομάδα, που όπως όλες οι νεοσύστατες ομάδες πριν και μετά από εμάς, έχουμε πολλά που θέλουμε να πούμε, και μια τεράστια δίψα και όρεξη να τα μοιραστούμε με τον κόσμο. Προς το παρόν στοχεύουμε στη εύρυθμη έκβαση των παραστάσεών μας και να καταφέρουμε να αγγίξουμε όσο το δυνατό περισσότερο κόσμο στην πορεία όσο μικρή ή μεγάλη και να είναι αυτή.

Παράλληλα μελετάμε και άλλα κείμενα που μας εμπνέουν και μας οδηγούν σε καινούρια μονοπάτια που θα θέλαμε να τα εξερευνήσουμε εν καιρώ.  Προς το παρόν όμως θα μας βρείτε στον Πολυχώρο Εύπολις-art από τις 26 Φλεβάρη και για δέκα παραστάσεις.

Θα χαρούμε πολύ να σας συναντήσουμε και να σας αφηγηθούμε το παραμύθι του Χάρου, της Λυγερής και των Αδάκρυτων.

Πληροφορίες για την παράσταση:

Στοιχεία Παράστασης:

«…Και στα άγια, αντάρτες.».

Παίζουν: Ελένη Ζουρελίδου, Νίκος Τσιμάρας

Μουσικοί επί Σκηνής: Νικόλας Ντούρος, Νεφέλη Οικονόμου

Σκηνοθεσία: Νίκη Σπανού

Κίνηση: Πάρης Μαντόπουλος

Πρωτότυπη Μουσική: Νικόλας Ντούρος ,Νεφέλη Οικονόμου

Σκηνικά/Κουστούμια: Στέλλα Γάσπαρη – Κάκαρη, Θεοδώρα Βεστάρχη

Φωτογραφία: Φίλη Ολσέφσκι

Δραματουργική Επεξεργασία: Νίκη Σπανού

Trailer: Ανδρέας Βακαλιός

 

Παραστάσεις από: 26 Φεβρουαρίου έως 27 Μαρτίου

Δευτέρα και Τρίτη στις 21:15

*Απαραίτητη τηλεφωνική κράτηση 6938937927

Τιμές Εισιτηρίων: 8 ευρώ (κανονικό) 5 ευρώ (άνεργοι, φοιτητές, ατέλειες)

Eύπολις Αrt – Έγγελη 10 Αθήνα (πλήσιον Σταθμού Μετρό «Νέος Κόσμος»)