Άννα Μαρία Κατσουλάκη

Ο ηθοποιός οφείλει να βρίσκεται σε εγρήγορση.

Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση για εσάς στο να βρείτε τον προσωπικό πυρήνα του ρόλου σας στο «Μεγάλο μας Τσίρκο»; 

«Το Μεγάλο μας Τσίρκο» του Ιάκωβου Καμπανέλλη είναι ένα έργο με τεράστιο πολιτικό και ιστορικό βάρος. Οι ρόλοι δεν είναι απλώς χαρακτήρες, αλλά σύμβολα του ελληνικού λαού και της ιστορίας του. Στο έργο αυτό η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν να μετατρέψω την Ιστορία σε συναίσθημα. Να μην ερμηνευω απλώς ένα κείμενο, αλλά να γίνομαι η φωνή όσων δεν μπόρεσαν να μιλήσουν τότε και τώρα. Η δυσκολία δεν είναι τεχνική, αλλά ηθική και ψυχική, καθώς πρέπει να χωρέσει η ιστορία μιας χώρας μέσα στην προσωπική μου ερμηνεία.

Πώς διαμορφώθηκε η συνεργασία σας με τον Πέτρο Ζούλια και με ποιον τρόπο επηρέασε την προσέγγισή σας στο έργο;

Ο Πέτρος Ζούλιας υπήρξε καθηγητής μου στη σχολή. Πολύ γρήγορα αναπτύξαμε μια σχέση εμπιστοσύνης και έναν κώδικα επικοινωνίας. Νιώθω μεγάλη εκτίμηση για αυτή τη συνεργασία και για το γεγονός ότι με στηρίζει επαγγελματικά τόσο σταθερά. Η καθοδήγησή του επηρέασε καθοριστικά την προσέγγισή μου στο έργο. Ο Πέτρος Ζούλιας είναι ένας σκηνοθέτης που σέβεται απόλυτα τα έργα με τα οποία καταπιάνεται και τους συγγραφείς. Έστησε μια παράσταση με τη λογική της ίδιας της ζωής, γεμάτη συγκρούσεις, ανατροπές και ελπίδα. Έδωσε μια νέα πνοή στην παράσταση, προσαρμόζοντας την στις απαιτήσεις τις εποχής και δημιούργησε μια ομάδα με κοινό στόχο. 

Πώς προσεγγίζετε τη δραματουργία και το ιστορικό βάρος του κειμένου του Ιάκωβου Καμπανέλλη στη σύγχρονη του παρουσίαση;

Η σύγχρονη δραματουργική προσέγγιση στο εμβληματικό αυτό έργο του Ιάκωβου Καμπανέλλη επικεντρώνεται στη διαχρονικότητα και την επικαιρότητα του κειμένου, μετατρέποντας την ιστορική αναδρομή σε έναν «καθρέφτη» της σημερινής ελληνικής κοινωνίας. Σε μια σύγχρονη προσέγγιση του έργου, ο ηθοποιός οφείλει να ισορροπήσει ανάμεσα στον συμβολισμό του κειμένου και την ανάγκη για μια επίκαιρη, ζωντανή ερμηνεία. Η «βαριά κληρονομιά» του δεν με ακινητοποιεί, αλλά με τροφοδοτεί: το κείμενο αυτό αγγίζει τον σημερινό θεατή γιατί, δυστυχώς ή ευτυχώς, οι πληγές που περιγράφει ο Καμπανέλλης παραμένουν ακόμα ανοιχτές.

Ποια είναι η προσωπική σας διαδικασία για να ανοίγει και να ζωντανεύει ένας ρόλος; 

Αφού διαβάσω πολύ καλά ένα έργο, περνάω στην ανάλυση, στις σχέσεις και κυρίως σε όσα δεν λέγονται. Προσπαθώ να κατανοήσω τον ήρωα και να βρω κοινά μας σημεία. Ψάχνω το σώμα του, τη φωνή του. Ένας ρόλος δεν τελειώνει στην πρόβα, συνεχίζει να εξελίσσεται σε κάθε παράσταση. Πάντα υπάρχει κάτι καινούριο να ανακαλύψεις, αρκεί να είσαι ανοιχτός απέναντι στους θεατές και στους συναδέλφους.

 Πώς αντιλαμβάνεστε τη θέση και τον ρόλο του ηθοποιού στο σύγχρονο ελληνικό θέατρο;

Κάνουμε θέατρο σε μια εποχή υπερπληροφόρησης, ταχύτητας και αβεβαιότητας. Το θέατρο είναι ίσως από τα λίγα μέρη όπου ο χρόνος επιβραδύνεται, η επικοινωνία γίνεται πιο ουσιαστική και η παρουσία συνειδητή. Ο ηθοποιός οφείλει να βρίσκεται σε εγρήγορση. Προσωπικά, με ενδιαφέρει να έχω λόγο που βρίσκομαι επάνω στη σκηνή, να μπορώ να συνδεθώ με το κείμενο και τον κόσμο σε έναν ανοιχτό διάλογο.

 Τι εύχεστε να παίρνει μαζί του ο θεατής όταν φεύγει από μια παράσταση στην οποία συμμετέχετε;

Εύχομαι να φεύγει από το θέατρο «γεμάτος». Με την αίσθηση ότι κάτι τον άγγιξε ουσιαστικά και αληθινά. Αν έστω και μια φράση ή ένα βλέμμα τον κάνει να αναρωτηθεί για κάτι δικό του ή να ταυτιστεί, να αισθανθεί ότι τον καταλαβαίνουμε τότε η δουλειά μου έχει πετύχει το σκοπό της.

Πληροφορίες για την παράσταση: