Δημήτρης Κωσταρέλος

Δημήτρης Κωσταρέλος είναι λυρικός τραγουδιστής και ποιητής. Ως βαθύφωνος υπηρετεί την τέχνη της όπερας, ενώ παράλληλα εκφράζεται δημιουργικά μέσα από την ποίηση. Έχει εκδώσει δύο ποιητικές συλλογές, μία στα ελληνικά και μία στα αγγλικά, συνδέοντας στον καλλιτεχνικό του λόγο τη μουσική με τη λογοτεχνία. Η πορεία του χαρακτηρίζεται από τη διαρκή αναζήτηση της έκφρασης και την αφοσίωση στις τέχνες του λόγου και της μουσικής.

Θα ήθελα να «χάνομαι» στο ρόλο στη σκηνή, αλλά να αφήνω και το δικό μου στίγμα.

Ποια ήταν η στιγμή που σε έκανε να καταλάβεις ότι θέλεις να ακολουθήσεις επαγγελματικά το λυρικό τραγούδι;

Ξεκίνησα το λυρικό τραγούδι κατά τύχη. Γενικότερα μου άρεσε να τραγουδάω από παιδί. Σαν έφηβος και αργότερα γύρω στα 18 τραγουδούσα και σε διάφορα μουσικά σχήματα ροκ και λαϊκό ρεμπέτικο, αλλά ήθελα να καλλιεργήσω τη φωνή μου. Έτσι μια μέρα η δασκάλα μου που έκανα μάθημα αρμονίας και ανωτέρων θεωρητικών, η οποία με είχε ακούσει να τραγουδάω, μου πρότεινε να δοκιμάσω να κάνω ένα μάθημα λυρικού τραγουδιού με τον κύριο Τερζάκη που είχε έρθει τότε στο ωδείο. Εμένα τότε με ενδιέφερε πιο πολύ να γίνω ηθοποιός, αλλά οριακά από την πρώτη στιγμή που μπήκα στον κόσμο του λυρικού τραγουδιού συγκινήθηκα βαθιά. Θα ακουστεί κλισέ, αλλά ήταν σαν να με διάλεξε αυτό. Μου κάλυπτε την ανάγκη για μουσική και το θέατρο.

Ως βαθύφωνος, ποιοι ρόλοι του οπερατικού ρεπερτορίου σε γοητεύουν περισσότερο και γιατί;

Οι βαθύφωνοι συνήθως είμαστε οι «κακοί» της υπόθεσης, ή οι «σοφοί» γέροντες, ή οι κωμικοί ρόλοι (comic relief). Σαφώς και υπάρχουν και άλλοι ρόλοι… Πάντα μου άρεσε να τσαλακώνομαι, να βγαίνω έξω απ’ τα νερά μου, ίσως ο ρόλος του κακού να μου τραβάει λίγο παραπάνω το ενδιαφέρον, αλλά και οι ηρωικοί, ή κωμικοί ρόλοι έχουν και αυτοί τη χάρη τους.

Πώς προσεγγίζεις την προετοιμασία ενός νέου ρόλου, τόσο φωνητικά όσο και ερμηνευτικά;

Είμαι πολύ ακουστικός τύπος. Σίγουρα θα ακούσω και θα δω σε κάποιο βίντεο πάρα πολύ έναν ρόλο από μεγάλους ερμηνευτές, για να ακούσω όλες τις λεπτομέρειες και να «κλέψω» πράγματα. Σίγουρα συμβουλεύομαι τη δασκάλα και μέντορά μου κα. Χρύσα Μαλιαμάνη για το κομμάτι της τεχνικής, του στυλ, ακόμα και της ερμηνείας. Μελετάω καλά τις παρτιτούρες, αλλά και το λιμπρέτο για να κατανοήσω την ουσία του έργου. Από εκεί και πέρα ακούς τις οδηγίες της σκηνοθεσίας.  

Τι θα ήθελες να νιώσει το κοινό φεύγοντας από μια παράσταση στην οποία συμμετέχεις;

Θα ήθελα να τους μείνει η ερμηνεία μου και η μουσικότητά μου. Να «χάνομαι» στο ρόλο στη σκηνή, αλλά να αφήνω και το δικό μου στίγμα…

Πώς συνομιλούν μέσα σου η ποίηση και το λυρικό τραγούδι;

Νομίζω πως ποίηση και μουσική γενικότερα συνδέονται άρρηκτα μεταξύ τους. Η μουσική είναι ο άυλος και ωμός τρόπος έκφρασης του ανθρώπου σε οποιαδήποτε παράδοση. Και τα δύο όμως οργανώνονται με κάποιο τρόπο. Το κείμενο στο λυρικό τραγούδι ή οι στίχοι γενικά είναι αυτά που δίνουν το ψυχικό περικείμενο ή αν θες λένε με λόγια όσα δεν μπορεί να πει η μουσική. Βέβαια έχουμε και το συμφωνικό ποίημα, στο οποίο η μουσική είναι ο αφηγητής της ιστορίας. Για εμένα και τα δύο αποτελούν μια βαθιά ανάγκη έκφρασης του εαυτού μου, μπλέκονται μεταξύ τους.

Όταν γράφεις ένα ποίημα, σκέφτεσαι ποτέ τη μουσικότητα των λέξεων όπως όταν ερμηνεύεις ένα έργο;

Σε μεγάλο βαθμό. Μου αρέσει να συνδυάζω λέξεις που δίνουν έναν συγκεκριμένο ρυθμό ή μοιάζουν σαν άκουσμα μεταξύ τους. Πολλές φορές μπορεί να φτιάξω και νέες λέξεις μόνο και μόνο επειδή μ’ αρέσει ο ήχος τους.

Τι σε οδήγησε στην έκδοση των ποιητικών σου συλλογών και τι εκφράζεις μέσα από την ποίηση που δεν μπορείς να εκφράσεις επί σκηνής;

Οι φίλοι και συγγενείς με παρότρυναν να δοκιμάσω να εκδώσω όλα αυτά που έγραφα, εγώ δεν το είχα τόσο στο νου. Αλλά αργότερα σκέφτηκα ότι είναι ωραίο να μοιράζεσαι κάτι δημιουργικό και απ’ τη στιγμή που είχα γράψει αρκετά πράγματα σκέφτηκα «γιατί όχι». Ειδικά η πρώτη ποιητική συλλογή, η οποία συντέθηκε στην περίοδο του COVID ήταν μια μεγάλη δημιουργική διέξοδος για μένα. Ήταν και η πρώτη φορά που ασχολήθηκα και με το κολλάζ, τα οποία συνδύασα με τα ποιήματα, όπως και με το εξώφυλλο του βιβλίου. Στη δεύτερη συλλογή ήταν πιο οικεία η διαδικασία και ήταν πιο συνειδητό από εμένα ότι θα ήθελα να διαβαστεί απ’ τον κόσμο. Κατά κάποιον τρόπο ξορκίζω το κακό μέσα απ’ τα ποιήματά μου ή εκφράζω τους προβληματισμούς μου. Μέσω της ποίησης κατά κάποιο τρόπο δίνω πολλές φορές ατόφιο ένα μέρος του εαυτού μου, είναι λυτρωτικό.   

Από το “The Valley of Sighs & The Cycle of the 7” μέχρι το ελληνικό “Εντός Εαυτού”, τι άλλαξε μέσα σου ως δημιουργό και ως άνθρωπο;

Νομίζω το βασικό είναι ότι ωρίμασα και ίσως βελτιώθηκα. Όσο περισσότερο κάνεις κάτι, τόσο καλύτερος γίνεσαι. Σίγουρα άλλαξαν και αρκετά πράγματα στη ζωή μου, τα οποία εκφράστηκαν με το δικό τους τρόπο τη στιγμή που έπρεπε να εκφραστούν ακόμα και όταν η θεματολογία μπορεί να ήταν η ίδια.

Σε μια εποχή γρήγορης κατανάλωσης της τέχνης, τι θεωρείς ότι εξακολουθεί να προσφέρει η ποίηση και το λυρικό τραγούδι στον σύγχρονο άνθρωπο;

Για την ποίηση και το λυρικό τραγούδι θα κάνω αναφορά στην ατάκα του Robin Williams στο “Dead Poets Society”: «Δεν διαβάζουμε και γράφουμε ποίηση επειδή είναι κάτι γλυκό, αλλά γιατί είμαστε άνθρωποι και το ανθρώπινο είδος είναι γεμάτο πάθος. Η  Ιατρική, η Νομική, η Μηχανική είναι πράγματα που συμβάλουν στη διατήρηση της ζωής. Όμως η ποίηση, η ομορφιά, ο έρωτας είναι αυτά για τα οποία ζούμε». Έτσι λοιπόν πιστεύω ότι λυρικό τραγούδι και ποίηση εκφράζουν όλα τα πάθη και τον εσωτερικό κόσμο του ανθρώπου και μας φέρνει αντιμέτωπους με τον ίδιο μας τον εαυτό. Μας κρατούν γειωμένους απέναντι στον φρενήρη ρυθμό της κατανάλωσης, του ευτελούς και του εφήμερου, ή της απλής διασκέδασης, η οποία και αυτή σίγουρα χρειάζεται, αλλά η ψυχαγωγία είναι αυτή που κρατάει μια κοινωνία ισορροπημένη και αναπτυγμένη, με ανθρώπους σκεπτόμενους και ενεργούς.