Η Ντάμα πίκα επιστρέφει στο ρεπερτόριο της ΕΛΣ

Όπερα • Νέα παραγωγή

Ντάμα πίκα

Πιοτρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι

6, 9, 13, 17, 23, 27, 30 Δεκεμβρίου 2026 & 5 Ιανουαρίου 2027

Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος Εθνικής Λυρικής Σκηνής – ΚΠΙΣΝ

Μουσική διεύθυνση: Ντμίτρι Γιουρόφσκι

Σκηνοθεσία: Στήβεν Λάνγκριτζ

Μια σημαντική επιστροφή στο ρεπερτόριο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής σηματοδοτεί η παρουσίαση της όπερας Ντάμα πίκα του Πιοτρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι, 63 χρόνια μετά την πρώτη παρουσίασή της από την ΕΛΣ. Το αριστουργηματικό έργο του ύστερου ρομαντισμού έρχεται από τις 6 Δεκεμβρίου 2026 και για οκτώ παραστάσεις στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος σε μια νέα μεγάλη παραγωγή σε μουσική διεύθυνση του διακεκριμένου Ρώσου αρχιμουσικού Ντμίτρι Γιουρόφσκι και σκηνοθεσία του διεθνώς καταξιωμένου Βρετανού σκηνοθέτη Στήβεν Λάνγκριτζ.

Η Ντάμα πίκα, η σκοτεινή όσο και καθηλωτική όπερα του Πιοτρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι, αποτελεί ένα ορόσημο του ρωσικού οπερατικού ρεπερτορίου. Το έργο μάς μεταφέρει σε έναν σκοτεινό κόσμο, όπου ο έρωτας και η φιλοδοξία συναντούν την εμμονή για τον έλεγχο της μοίρας. Ο συνθέτης ολοκλήρωσε το έργο το 1890 και το παρουσίασε για πρώτη φορά στο Θέατρο Μαριίνσκι της Αγίας Πετρούπολης την ίδια χρονιά. Στην Εθνική Λυρική Σκηνή παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις 15 Φεβρουαρίου 1963, στο Θέατρο Ολύμπια.

Το λιμπρέτο, το οποίο υπογράφει ο αδελφός του συνθέτη Μοντέστ Τσαϊκόφσκι, βασίζεται στην ομώνυμη νουβέλα του Αλεξάντρ Πούσκιν. Ο Τσαϊκόφσκι, ωστόσο, δεν αρκέστηκε στη μεταφορά της λογοτεχνικής ιστορίας στη σκηνή, αλλά ενίσχυσε την ψυχολογική διάσταση των χαρακτήρων και έδωσε ιδιαίτερο βάρος στη συναισθηματική σχέση του Χέρμαν με τη Λίζα. Παράλληλα, μετέφερε τη δράση στην Αγία Πετρούπολη της εποχής της Αικατερίνης της Μεγάλης, στα τέλη του 18ου αιώνα, δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου η αριστοκρατική λάμψη και οι κοινωνικές συμβάσεις συνυπάρχουν με τον τζόγο, τις μυστικές επιθυμίες και τις σκοτεινές δυνάμεις.

Στο επίκεντρο της ιστορίας βρίσκεται ο Χέρμαν, ένας νεαρός αξιωματικός ερωτευμένος με τη Λίζα, εγγονή μιας ηλικιωμένης Κόμησσας και αρραβωνιαστικιά του πρίγκιπα Γελέτσκι. Όταν ο ίδιος μαθαίνει πως η Κόμησσα γνωρίζει το μυστικό τριών φύλλων που εξασφαλίζουν τη νίκη στα χαρτιά, η επιθυμία του να αλλάξει τη ζωή του και να διεκδικήσει τη Λίζα μετατρέπεται σταδιακά σε εμμονή. Σύμφωνα με τον θρύλο, η Κόμησσα έχει αποκαλύψει το μυστικό σε δύο άνδρες, ενώ μια προφητεία προμηνύει πως ένας τρίτος θα επιχειρήσει να της το αποσπάσει, προκαλώντας τον θάνατό της. Αποφασισμένος να μάθει το μυστικό, ο Χέρμαν εισχωρεί στο δωμάτιό της και την εκλιπαρεί να του το φανερώσει. Όταν όμως την απειλεί, εκείνη πεθαίνει από τρόμο. Αργότερα, το φάντασμα της Κόμησσας εμφανίζεται μπροστά του και του αποκαλύπτει τα τρία φύλλα. Η ενοχή και η υπερφυσική αυτή εμπειρία εντείνουν την εμμονή του, θολώνοντας τα όρια ανάμεσα στην πραγματικότητα και την παραίσθηση. Η Λίζα προσπαθεί να τον κρατήσει κοντά της, όμως εκείνος πλέον έχει παραδοθεί στην ακατανίκητη ανάγκη να δοκιμάσει το μυστικό και να νικήσει την τύχη. Η εμμονή του θα αποδειχτεί μοιραία και για τους δύο.

Ο Τσαϊκόφσκι στην Ντάμα πίκα αξιοποιεί στο έπακρο τον συνδυασμό της μουσικής του φαντασίας με τη συνθετική του δεξιοτεχνία, αναπτύσσοντας μια μουσική δραματουργία που υπερβαίνει τα μέχρι τότε όρια της οπερατικής γραφής. Μέσα από τις πλούσιες ενορχηστρωτικές υφές, τις έντονες ηχητικές αντιθέσεις και τις μελωδίες μεγάλης εκφραστικής δύναμης, ο συνθέτης παρακολουθεί τις εσωτερικές μεταβολές των ηρώων και μετατρέπει την ψυχολογική τους σύγκρουση σε μουσική δράση. Ιδιαίτερα ευρηματική είναι η σύνδεση των δύο παθών του Χέρμαν, του έρωτά του για τη Λίζα και της εμμονής του με τα τρία χαρτιά, καθώς μουσικές ιδέες που αρχικά συνδέονται με την ερωτική του επιθυμία επανέρχονται αργότερα μεταμορφωμένες, προαναγγέλλοντας τη σταδιακή υποταγή του στον τζόγο. Ξεχωριστή θέση στο έργο κατέχει η μορφή της Κόμησσας, η οποία συνδέει δύο διαφορετικούς κόσμους, τη λαμπερή εποχή της νεότητάς της με το παρόν της ιστορίας. Οι μουσικές αναφορές στον 18ο αιώνα, ανάμεσά τους και η ενσωμάτωση μιας άριας του Γάλλου συνθέτη Αντρέ Γκρετρύ, δεν λειτουργούν μονάχα ως ιστορικές αναδρομές, αλλά ανακαλούν μια ολόκληρη εποχή μέσα από τις μνήμες της ηρωίδας. Το παρελθόν εισβάλλει έτσι στο παρόν, αποκτώντας σχεδόν απτή παρουσία και ενισχύοντας τη μυστηριακή ατμόσφαιρα του έργου. Η Ντάμα πίκα αναδεικνύεται έτσι σε ένα συναρπαστικό ψυχολογικό και μουσικό δράμα, όπου η προσπάθεια του ανθρώπου να δαμάσει τη μοίρα του μπορεί να αποδειχτεί στην πιο καταστροφική του αυταπάτη.

Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο γνώριμος στο κοινό της ΕΛΣ Στήβεν Λάνγκριτζ, διεθνώς καταξιωμένος Βρετανός σκηνοθέτης και καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ του Γκλάιντμπορν από το 2019. Στην Εθνική Λυρική Σκηνή έχει σκηνοθετήσει, μεταξύ άλλων, Ορφέα και Ευρυδίκη του Γκλουκ, Κάρμεν του Μπιζέ, καθώς και τον Φάλσταφ του Βέρντι. Η διεθνής σταδιοδρομία του περιλαμβάνει συνεργασίες με κορυφαία λυρικά θέατρα και φεστιβάλ, μεταξύ των οποίων η Βασιλική Όπερα του Λονδίνου, η Λυρική Όπερα του Σικάγου, η Βασιλική Όπερα της Στοκχόλμης, η Όπερα του Γκαίτεμποργκ, η Όπερα της Ρώμης, η Όπερα του Μάλμαι, η Όπερα του Τόκυο, το Φεστιβάλ του Ζάλτσμπουργκ και το Φεστιβάλ του Μπρέγκεντς.

Η σκηνοθετική προσέγγιση του Λάνγκριτζ αναδεικνύει τη ρωγμή που υπάρχει ανάμεσα στον εξωτερικό και τον εσωτερικό κόσμο των πρωταγωνιστών. Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει ο σκηνοθέτης,«η παραγωγή μας τοποθετείται στη φανταχτερή, φρενήρη αυλή της Αικατερίνης της Μεγάλης –έναν κόσμο τροφοδοτούμενο από τον τζόγο, το ποτό και τις αχαλίνωτες επιθυμίες–, όπου μια νεαρή αριστοκράτισσα αγωνίζεται ενάντια στον ασφυκτικό ρόλο που της έχει ανατεθεί και ένας φτωχός αξιωματικός ριψοκινδυνεύει τα πάντα για να κερδίσει μια θέση ανάμεσα σε εκείνους που τον αποκλείουν. Απεγνωσμένοι με διαφορετικούς τρόπους ο καθένας τους, η Λίζα και ο Χέρμαν ορμούν ο ένας στον άλλον, λαχταρώντας μια διαφυγή, κάποιο νόημα, ή μια μεταμόρφωση. Ωστόσο, η σύγκρουσή τους συσφίγγει ακόμα περισσότερο τον κλοιό που τους περιβάλλει. Η μοίρα τους στρέφεται εναντίον ενός τρίτου προσώπου: της Κόμησσας – ενός παρηκμασμένου απομειναριού μιας χαμένης εποχής, που φημολογείται ότι κατέχει ένα μυστικό που υπόσχεται τύχη και εξουσία αλλά καταστρέφει όσους το κυνηγούν. Ο Τσαϊκόφσκι εξερευνά τις μεθοριακές εκείνες περιοχές όπου το πάθος μετατρέπεται σε εμμονή, ο ορθολογικός κόσμος διαρρηγνύεται και το αποκρυφιστικό στοιχείο παρεισφρέει και διαστρεβλώνει κάθε επίφαση πραγματικότητας».

Τη δημιουργική ομάδα συμπληρώνουν η Κέιτι Ντάβενπορτ, η οποία υπογράφει τα εντυπωσιακά σκηνικά και κοστούμια, ο βραβευμένος Άγγλος σχεδιαστής φωτισμών Πήτερ Μάμφορντ στους φωτισμούς και ο Νταν Ο’Νηλ στην κινησιολογία.

Διευθύνει ο καταξιωμένος αρχιμουσικός Ντμίτρι Γιουρόφσκι, μέλος της γνωστής ρωσικής μουσικής οικογένειας, με διεθνή σταδιοδρομία και περισσότερες από εκατό παραγωγές όπερας στο ενεργητικό του. Έχει εμφανιστεί σε κορυφαία λυρικά θέατρα, όπως η Κρατική Όπερα της Βαυαρίας, η Όπερα του Παρισιού, η Βασιλική Όπερα του Λονδίνου και το Θέατρο Μπολσόι. Στον πυρήνα του ρεπερτορίου του βρίσκονται έργα των Τσαϊκόφσκι, Μούσσοργκσκι, Σοστακόβιτς, Προκόφιεφ, Βάγκνερ και Ρίχαρντ Στράους, με ιδιαίτερη εξοικείωση στη ρωσική οπερατική παράδοση. Την προετοιμασία της Χορωδίας έχει αναλάβει ο Αγαθάγγελος Γεωργακάτος και της Παιδικής Χορωδίας η Κωνσταντίνα Πιτσιάκου.

Για την Ντάμα πίκα η Εθνική Λυρική Σκηνή έχει εξασφαλίσει ένα εξαιρετικό καστ καταξιωμένων Ελλήνων και ξένων πρωταγωνιστών. Τον ρόλο του Χέρμαν ερμηνεύει ο διεθνώς αναγνωρισμένος Ρώσος τενόρος Ντμίτρι Γκολόβνιν, με διεθνή παρουσία σε κορυφαία λυρικά θέατρα, όπως, μεταξύ άλλων, σε Κρατική Όπερα της Βιέννης, Σκάλα του Μιλάνου, Κρατική Όπερα του Βερολίνου, Λισέου της Βαρκελώνης, Τεάτρο Ρεάλ της Μαδρίτης και Θέατρο Μπολσόι. Διακεκριμένος ερμηνευτής του ρωσικού ρεπερτορίου, έχει ήδη ερμηνεύσει με επιτυχία τον ρόλο του Χέρμαν στην Βιέννη, τις Βρυξέλλες, τη Λυόν και την Αγία Πετρούπολη.

Τη Λίζα ερμηνεύει η καταξιωμένη Ελληνίδα υψίφωνος της νεότερης γενιάς Άννα Στυλιανάκη, με σημαντικούς ρόλους στο ρεπερτόριό της, όπως Μιμή (Μποέμ), Φιορντιλίτζι (Έτσι κάνουν όλες), Κόμησσα Αλμαβίβα (Οι γάμοι του Φίγκαρο) και Μικαέλα (Κάρμεν).

Την Κόμησσα ερμηνεύει η Δανή μεσόφωνος Ματίλντε Βάλλεβικ, η οποία έχει εμφανιστεί, μεταξύ άλλων, στη Βασιλική Όπερα του Λονδίνου, στο Κρατικό Θέατρο του Ίνσμπρουκ της Αυστρίας, στο Φεστιβάλ Όπερας του Σπολέτο κ.α. Στο ρεπερτόριό της περιλαμβάνονται ρόλοι όπως Κάρμεν, Ουλρίκα (Ένας χορός μεταμφιεσμένων), Φρίκα (Η Βαλκυρία) και Έμπολι (Ντον Κάρλος).

Τον Πρίγκιπα Γελέτσκι ερμηνεύει ο καταξιωμένος βαρύτονος Τάσης Χριστογιαννόπουλος, μετά το πρόσφατο ντεμπούτο του ως Κρέοντας στη Μήδεια του Κερουμπίνι στην Επίδαυρο. Τον διπλό ρόλο του Κόμη Τόμσκι / Ζλατογκόρ αναλαμβάνει ο αναγνωρισμένος βαθύφωνος Τάσος Αποστόλου.

Τον διπλό ρόλο της Πολίνας / Μιλοβζόρ ερμηνεύει η μεσόφωνος Χρυσάνθη Σπιτάδη, με διεθνή παρουσία σε θέατρα της Γερμανίας και της Ελβετίας και σημαντική πορεία στην ΕΛΣ. Πρωταγωνιστούν οι Ανδρέας Καραούλης, Γιάννης Γιαννίσης, Ελευθέριος Καλπακτσίδης, Μαξίμ Κλονόφσκι, Αναστασία Κότσαλη και Μιράντα Μακρυνιώτη.

Όπερα • Νέα παραγωγή

Ντάμα πίκα

Πιοτρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι

6, 9, 13, 17, 23, 27, 30 Δεκεμβρίου 2026 & 5 Ιανουαρίου 2027

Ώρα έναρξης: 19.00 (Κυριακή: 18.30)

Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος Εθνικής Λυρικής Σκηνής – ΚΠΙΣΝ

Μουσική διεύθυνση: Ντμίτρι Γιουρόφσκι

Σκηνοθεσία: Στήβεν Λάνγκριτζ

Σκηνικά, κοστούμια: Κέιτι Ντάβενπορτ

Φωτισμοί: Πήτερ Μάμφορντ

Κινησιολογία: Νταν Ο’Νηλ

Διεύθυνση χορωδίας: Αγαθάγγελος Γεωργακάτος

Διεύθυνση παιδικής χορωδίας: Κωνσταντίνα Πιτσιάκου

Χέρμαν: Ντμίτρι Γκολόβνιν

Κόμης Τόμσκι / Ζλατογκόρ: Τάσος Αποστόλου

Πρίγκιπας Γελέτσκι: Τάσης Χριστογιαννόπουλος

Τσεκαλίνσκι: Ανδρέας Καραούλης

Σουρίν: Γιάννης Γιαννίσης

Τσαπλίτσκι / Τελετάρχης: Ελευθέριος Καλπακτσίδης

Ναρούμοφ: Μαξίμ Κλονόφσκι

Κόμησσα: Ματίλντε Βάλλεβικ

Λίζα: Άννα Στυλιανάκη

Πολίνα / Μιλοβζόρ: Χρυσάνθη Σπιτάδη

Γκουβερνάντα: Αναστασία Κότσαλη

Μάσα / Πριλέπα: Μιράντα Μακρυνιώτη

Με την Ορχήστρα, τη Χορωδία και την Παιδική Χορωδία* της Εθνικής Λυρικής Σκηνής

* στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής της αποστολής

Εισιτήρια: 15€, 20€, 35€, 55€, 60€, 70€, 90€, 120€ | Φοιτ., παιδ.: €15 | Περιορ. ορατότητας: €10 | Προπώληση: Ταμεία ΕΛΣ (καθημερινά 9.00-21.00 | Τηλ.: 2130885700) & ticketservices.gr

Η Εθνική Λυρική Σκηνή επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού

Χορηγός παράστασης: Τράπεζα Πειραιώς

Μέγας Δωρητής ΕΛΣ: Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ)