Στέφανος Καλτσής

Χρειάζεται μεγάλη ετοιμότητα, συνεχή άσκηση, σαφή στοχοπροσήλωση και πολλή αγάπη για το θέατρο και τη μουσική.

Τι σε εντυπωσίασε περισσότερο στο έργο «Φαιδρότητα» όταν το διάβασες για πρώτη φορά;

Η ανθρωπιά του: η μεταφορά, δηλαδή, των χαρακτήρων και της υπόθεσης στην καθημερινή, μικροπρεπή ρουτίνα της ζωής. Η γραφικότητα του κειμένου και η επίμονη προσκόλληση στο εσωτερικό, μικροσκοπικό δράμα του κάθε χαρακτήρα, που όπως και στην πραγματικότητα, διογκώνεται την ώρα του βιώματος και εκπνέει στη διαδοχή των στιγμών.

Πώς προσέγγισες τον χαρακτήρα που ερμηνεύεις στην παράσταση «Φαιδρότητα»;

Με απλότητα: επέλεξα να μην παρασυρθώ από το δέος που μου προκαλεί ένας χαρακτήρας —πόσο μάλλον ένα αρχέτυπο όπως ο Ιππόλυτος. Η ίδια η γραμμή του κειμένου με έκανε να φανταστώ (μέσω της παρατήρησης οικείων μου και της ανάκλησης προσωπικών, παρελθοντικών μου στοιχείων) τη μορφολογία, τη διάθεση, την κινησιολογία ενός νεαρού μετέφηβου της εποχής μας. Φρόντισα να τον καταλάβω, να τον “αγαπήσω” και να τον συγχωρήσω. Για μένα, το δυσκολότερο σε έναν τέτοιο χαρακτήρα ήταν η απεμπλοκή από την “θεϊκότητα” που τον τυλίγει· την φυσική ομορφιά του και την ωραιοπάθειά του. Αισθάνομαι ότι δεν κατάφερα να τον καταλάβω, παρά μόνο μέχρι να ξετρυπώσω την “ασχήμια” και την απελπισία του και να τις “φορέσω”.

Ποιες προκλήσεις συνάντησες κατά την προετοιμασία για την παράσταση «Φαιδρότητα» και πώς τις αντιμετώπισες;

Η μεγαλύτερη πρόκληση υπήρξε για μένα η κατανόηση της σχέσης της Φαίδρας και του Ιππολύτου, όπως μεταφέρθηκε στην εποχή μας. Το έργο γυρεύει να αποκαλύψει τη σημειολογία ενός φασματικού έρωτα μεταξύ δύο ατόμων που βρίσκουν καταφύγιο το ένα στο άλλο, από ανάγκη. Και, ενώ σε πρώτο πλάνο παρουσιάζεται η ερωτική έλξη, ζητούμενο αποτέλεσε η προσέγγιση της νοσηρής σύνδεσης των δύο χαρακτήρων και της αλληλεπίδρασής τους που βασίζεται στην κατεύθυνση που ορίζουν τα τραυματικά τους παρελθόντα. Η δυσκολία ήταν να απογυμνώσω τον Ιππόλυτο από έναν σαιξπηρικό ερωτισμό και παράλληλα να αντιληφθώ την Φαίδρα ως ένα κακοποιημένο, ραγισμένο πλάσμα, που δεν θα ευτυχήσουν σαν ζευγάρι, παρά, θα ανακαλύψουν την τραγικότητα όσο και την γελοιότητα του έρωτά τους.

Πώς αντιμετωπίζεις τον χαρακτήρα που τραγουδάς στην όπερα «Φάλσταφ» και τι σε ενθουσιάζει σε αυτήν την παράσταση;

Ανήκω στην χορωδία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και, ως εκ τούτου, στον Φάλσταφ, ο ρόλος μου είναι μέρος αυτού που με θεατρικούς όρους θα ονομάζαμε “χορό”. Είμαι πολύ ενθουσιασμένος με το συγκεκριμένο έργο και, δεν χάνω ευκαιρία να το λέω! Η παραστατικότατη μουσική του Βέρντι και η ανάγλυφη ιστορία του Σαίξπηρ, συνθέτουν το τέλειο σκηνικό δρώμενο. Ο ρόλος της χορωδίας στο έργο αυτό είναι η επαρχιακή κοινότητα του Ουίνδσορ. Υποκριτικά, αλλά και φωνητικά, αυτό απαιτεί ζωντάνια, έντονη κινησιολογία και καυστικό σχολιασμό. Έχει πολύ ενδιαφέρον το χτίσιμο ενός χαρακτήρα που ανήκει σε ένα σύνολο με στοιχεία συμπεριφοράς και διάδρασης τόσο διαφορετικά από αυτά της κοινωνίας στην οποία ζω εγώ. Αυτό, φυσικά, περιλαμβάνει έρευνα, αυτοσχεδιασμό, άσκηση και ακόμη, άντληση αισθήσεων και μνημών από την προσωπική μου εμπειρία, στη διάρκεια της ζωής μου στο Λονδίνο.

Πώς οι σπουδές σου στο εξωτερικό σε βοήθησαν να συνδυάσεις τη φωνή σου με την υποκριτική σου στην καριέρα σου;

Οι σπουδές μου, από νωρίς και πολύ συνειδητά, μοιράστηκαν σχεδόν πάντα ισάξια στα δύο πεδία. Τα προγράμματα που κατά καιρούς παρακολούθησα τόσο εξωτερικό όσο και στην Ελλάδα, είχαν στόχο την εκγύμναση των εκφραστικών εργαλείων του ηθοποιού και του οργάνου του τραγουδιστή. Άλλωστε, θεωρώ πως οι δύο τεχνικές είναι άρρηκτα συνδεδεμένες, ανεξάρτητα από το επίπεδο εμβάθυνσης —το οποίο βρίσκεται στην ευχέρεια του καλλιτέχνη. Η ειδίκευσή μου σε μεταπτυχιακό επίπεδο, στην Ιταλία, εστίασε στην υποκριτική και το τραγούδι επί σκηνής, τόσο στο λυρικό ρεπερτόριο όσο και στην πρόζα, δίνοντάς μου τα εφόδια να ανταποκριθώ στις απαιτήσεις των ανάλογων παραστάσεων.

Ποιες εμπειρίες από τις σπουδές σου στην Ελλάδα θεωρείς καθοριστικές για τη θεατρική και μουσική σου εξέλιξη;

Το μεγαλύτερο μέρος των σπουδών μου έλαβαν χώρα στο εξωτερικό. Ωστόσο, η αλήθεια είναι πως έχω πολλές αγαπημένες στιγμές και στα τρία σπουδαστικά πλαίσια (Ελλάδα, Αγγλία, Ιταλία). Αυτό, λοιπόν, που περισσότερο θα ήθελα να αναφέρω είναι πώς θεωρώ ότι η σπουδή για έναν καλλιτέχνη του χώρου μας είναι μία αέναη και δυναμική διαδικασία. Από τη στιγμή που ολοκληρώθηκαν οι σπουδές μου, συνεχίζω να μαθαίνω με μεγαλύτερη ένταση και ενθουσιασμό. Από τους μαέστρους, τους σκηνοθέτες και κυρίως από τους συναδέλφους. Συναδέλφους με μεγάλη εμπειρία που γενναιόδωρα μοιράζονται την τεχνική και την έμπνευσή τους στη δουλειά. Ηθοποιοί, τραγουδιστές, χορευτές κ.ο.κ η δουλειά είναι για μένα αστείρευτη πηγή πληροφόρησης και βελτίωσης. Και γι’ αυτό την αγαπάω και τόσο.

Πώς έχεις καταφέρει να συνδυάσεις τη λυρική σκηνή με το θέατρο και το τραγούδι στην καριέρα σου μέχρι σήμερα;

Δύσκολα (!). Χρειάζεται παρά πολλή δουλειά για να είναι κανείς σε ετοιμότητα για δύο ή περισσότερους επαγγελματικούς ρόλους, ταυτόχρονα. Εκτός αυτού, θεωρώ τον εαυτό μου πολύ τυχερό που συνάντησα ανθρώπους έτοιμους να μου δώσουν ευκαιρίες και, με κάποιους κατέληξα να δουλεύω σταθερά στο θέατρο. Όπως επίσης για το γεγονός ότι είχα την ευκαιρία να διαγωνιστώ και εν τέλει να ξεκινήσω μια ευτυχή συνεργασία με την Εθνική Λυρική Σκηνή. Παρόλα αυτά, επιμένω πως χρειάζεται μεγάλη ετοιμότητα, συνεχή άσκηση, σαφή στοχοπροσήλωση και πολλή αγάπη για το αντικείμενο. Ίσως μπορώ να πω ότι κάποια από αυτά σε έναν βαθμό τα διαθέτω.

Πληροφορίες για τη θεατρική παράσταση που παίζει ο Στέφανος Καλτσής:

Πληροφορίες για την όπερα που παίρνει μέρος ο Στέφανος Καλτσής: