Νίκος Αξιώτης

Το θέατρο-κατά την γνώμη μου-είναι πολιτική στάση, είναι ο τρόπος να πεις αλήθειες, να αναρωτηθείς ως πολίτης.

Με ποιον τρόπο πιστεύετε ότι η τριπλή ιδιότητα του Νίκου Αξιώτη στο έργο (ως συν-συγγραφέας, σκηνοθέτης αλλά και ως ηθοποιός που ενσάρκωσε αρχικά τους ρόλους το 2013) επηρεάζει το όραμα και την καθοδήγηση του νέου θιάσου στη σκηνή;

Δεν θα χρησιμοποιούσα τον όρο επηρεάζει αλλά προσπαθώντας να τον κρατήσω θα απαντήσω ως εξής:  αρχικά ως συγγραφέας  πιστεύω πως ο θίασος έχει άμεσα την ευκαιρία να απαντήσει συντομότερα στο “τι θέλει να πει” το έργο.,τι κρύβει ίσως αλλά και τι  θα μπορούσε να αλλάξει, δίνοντας και σε μένα μια άλλη οπτική του ίδιου κειμένου.  Ως ηθοποιός που συμμετείχα παλιότερα στην παράσταση του έργου  είναι για μένα ένα στοίχημα να μπορέσω να δω τον θίασο χωρίς να κρύβεται από πίσω το πως θα το έκανα εγώ ή το πως το έκανα τότε.  Ομολογώ πως και οι τρεις ηθοποιοί με βοήθησαν άμεσα και δυναμικά με την φρεσκάδα και την διάθεση τους να το κερδίσω.  Μοιάζει να είμαι εθισμένος στα στοιχήματα, αλλά και ως σκηνοθέτης πάλι με στοίχημα είχα να παλέψω δηλαδή να κάνω μια άλλη σκηνοθεσία από αυτή, που κακά τα ψέματα, έχει εισχωρήσει στο πετσί μου. Πιστεύω πως  έχουμε καταφέρει να πάμε ένα βήμα παρακάτω το κείμενο και για μένα έχουν ανοίξει νέες σελίδες στην ανάγνωση του.

Πώς κρίνετε τη μετάβαση της παράστασης από έναν αρχικά «παραμυθιακό κόσμο» σε ένα «απειλητικό και οικείο» περιβάλλον όσον αφορά την αποτύπωση της σύγχρονης πολιτικής επικαιρότητας;

Πιστεύω πως αυτό είναι “απλά” η πραγματικότητα της σύγχρονης κοινωνίας και όχι η υπόθεση ενός θεατρικού έργου. Όσο είμαστε μικροί ακούμε παραμύθια. Έχουμε ανάγκη τις λέξεις τους και τις εικόνες τους για να αντιληφθούμε και να εξερευνήσουμε τον κόσμο και όταν ενηλικιωθούμε τρώμε μια κλωτσιά και βγαίνουμε έξω στον αληθινό κόσμο, αφήνοντας πίσω μας βίαια εκείνη την τρυφερή μας φάση. Και θα μου πεις  δεν έχουν τα παραμύθια κακούς λύκους και δράκους; Έχουν βέβαια.  Και χωρίς αυτούς δεν θα υπήρχε παραμύθι. Όμως στον αληθινό κόσμο δεν υπάρχουν δομές παιδείας για να μάθουμε να προστατευόμαστε από αυτούς. Δεν υπάρχουν δομές υγείας για να μας γιατρέψουν τις πληγές μετά από ένα δάγκωμα κακού λύκου ή από τα εγκαύματα ενός τρομερού δράκου που πετούσε φωτιές. Δεν υπάρχουν δομές να μας αγκαλιάσουν αν κακοποιηθούμε από έναν άπληστο πρίγκηπα.  Δεν υπάρχουν δομές για να μας φιλοξενήσουν όταν μας εξορίσει ένας κακός βασιλιάς από την ίδια μας την πατρίδα.

Θεωρείτε ότι η συνεχής εναλλαγή ρόλων από τους τρεις ηθοποιούς (Δημητροπούλου, Καλλέργη, Μοσχολιδάκη) βοηθά τον θεατή να ταυτιστεί με τα πολιτικά ερωτήματα του έργου ή του προκαλεί απόσταση;

Θα μου επιτρέψετε να είμαι ειλικρινής. Το τι τεχνική θα ακολουθήσεις για να ανεβάσεις/σκηνοθετήσεις/προσεγγίσεις/παίξεις ένα έργο δεν έχει καμία σχέση με την ταύτιση ή την απόσταση που μπορεί να πάρει ένας θεατής. Ο τρόπος προσέγγισης και το είδος θέασης που θα επιλέξεις είναι απλά το όχημα για να πεις μια ιστορία, ένα παραμύθι. Το πόσο αληθινό είναι αυτό το παραμύθι  θα φέρει κοντά τον θεατή ή θα τον απομακρύνει τελικά.  Το ότι αυτοί οι τρεις  εξαιρετικοί-κατά την γνώμη μου-ηθοποιοί  λένε την ιστορία χρησιμοποιώντας μόνο το σώμα τους, την φωνή τους, την φαντασία τους, τον ψυχισμό και τα συναισθήματα τους,  σχεδόν χωρίς καθόλου σκηνικά αντικείμενα ,σίγουρα θα κάνει τον κόσμο που θα τους δει, να θέλει να ψάξει για απαντήσεις στα πολιτικά αυτά ερωτήματα.

Πόσο αποτελεσματικός ήταν ο συνδυασμός της ζωντανής μουσικής με την αφήγηση στο να αναδειχθεί ο χαρακτήρας του έργου ως «πολιτικό παραμύθι για ενήλικες»;

Το ‘Ψέματα ή Αλήθεια” ήταν  ένα πολιτικό παραμύθι για ενήλικες  πριν ακόμα επενδυθεί με μουσική.  Μάλιστα η πρώτη μορφή του  ήταν  σκέτη αφήγηση. Δεν ήταν ένα θεατρικό κείμενο. Ήταν ένα παραμύθι που θα μπορούσε ο οποιοσδήποτε να αφηγηθεί σε κάποιον που ήταν αγανακτισμένος από την σημερινή πολιτική κατάσταση. Όταν μετέπειτα διασκευάστηκε θεατρικά και μπήκε και η μουσική, άρχισε να γίνεται πιο ανάγλυφο και το συναίσθημα να φανερώνεται πίσω από μία νότα ή έναν στίχο. Σε αυτή την εκδοχή έχουμε και πρωτότυπα τραγούδια που έχουν γραφτεί από όλον τον θίασο.

Ποια στοιχεία θεωρείτε πιο σημαντικά όταν επιλέγετε να παρακολουθήσετε μια παράσταση σε μια εναλλακτική σκηνή τύπου BlackBox (π.χ. η εγγύτητα με τους ηθοποιούς, η απλότητα των σκηνικών, η ατμόσφαιρα);

Πιστεύω πολύ στον ηθοποιό. Στα τέσσερα εργαλεία που χρησιμοποιεί για να υπάρξει ο ίδιος αλλά και να για ζωντανέψει έναν ήρωα που υποδύεται. Νους, σώμα, συναίσθημα, φαντασία. Σε τέτοιους χώρους είναι δύσκολο να κρυφτείς πίσω από τεράστια σκηνικά και κοστούμια. Συχνά σε σκηνές σαν και το Βlackbox του θεάτρου Νους, συναντάς ατόφια διαμάντια, ακατέργαστα που φωτίζουν και λάμπουν πιο πολύ κι από χίλιους θεατρικούς προβολείς.  Υπάρχουν στιγμές που το να ανεβάσεις μία παράσταση σε ένα μικρό εναλλακτικό χώρο αποτελεί λύση ανάγκης  λόγω δύσκολων οικονομικών. Τις περισσότερες όμως, για μένα τουλάχιστον, αποτελεί εσωτερική ανάγκη για να μπορώ να κοιτάω τον θεατή στα μάτια , να με κοιτάει και αυτός και να μην μπορούμε να κάνουμε τίποτα άλλο από το να είμαστε ειλικρινείς.

Πόσο συχνά επιλέγετε να παρακολουθείτε θεατρικές παραστάσεις που πραγματεύονται αμιγώς πολιτικά ή κοινωνικά ζητήματα της επικαιρότητας σε σχέση με άλλα είδη θεάτρου;

Θα έλεγα σχεδόν αποκλειστικά. Το θέατρο-κατά την γνώμη μου-είναι πολιτική στάση. Είναι ο τρόπος να πεις αλήθειες. Να αναρωτηθείς ως πολίτης. Να μπεις στα παπούτσια του άλλου. Και τελικά να τοποθετήσεις όλα τα πλάσματα αυτού του κόσμου στην ίδια θέση. Όχι πιο ψηλά, όχι πιο χαμηλά

Πληροφορίες για την παράσταση: