Χριστίνα Κουλουμπή

Είναι σημαντικό να ψάχνεις την ομορφιά παντού!

Συνέντευξη στον Θάνο Ζαχαράκη. 

Η «Πολυάννα», το διαχρονικό αριστούργημα της Eleanor H. Porter, ζωντανεύει φέτος στη σκηνή μέσα από μια παράσταση γεμάτη χρώμα, μουσική, συναίσθημα και αισιοδοξία. Η σκηνοθέτιδα και ενδυματολόγος της παράστασης μιλά στον Θάνο Ζαχαράκη για την ιδιαίτερη σχέση της με το αγαπημένο βιβλίο, τη δύναμη του «παιχνιδιού της χαράς», τη συνεργασία της με την Κάρμεν Ρουγγέρη και τα πολύτιμα μηνύματα που θέλει να μεταφέρει σε μικρούς και μεγάλους θεατές. Μια συζήτηση για την ελπίδα, την ευγνωμοσύνη και την ανάγκη να αναζητούμε την ομορφιά ακόμη και στις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής.

Η «Πολυάννα» είναι ένα έργο που αγαπήσατε από παιδί. Πώς νιώσατε όταν αναλάβατε να το μεταφέρετε στη σκηνή ως σκηνοθέτιδα; 

Ένιωσα μεγάλη χαρά! Ήταν κάτι  που το επιδίωξα να συμβεί! Το νόημα αυτού του βιβλίου έπρεπε να μεταφερθεί στο θέατρο από την Παιδική μας σκηνή, έτσι ώστε να μεταδώσουμε αυτή την αισιοδοξία, την αγάπη για την ζωή, να θυμηθούμε την ευτυχία που προσφέρει σε όλους μας η ευγνωμοσύνη! Ζήτησα από την μανούλα μου, την ‘’Κάρμεν των παιδιών’’ να γράψει αυτό το θεατρικό εμπνευσμένο από το αγαπημένο μου βιβλίο ‘’Η Πολυάννα και το παιχνίδι της χαράς την εποχή που αισθάνθηκα ότι ο λατρεμένος μου πατέρας, Ανδρέας Κουλουμπήςμας ‘’αποχαιρετούσε‘’ λίγο λίγο… Έβλεπα την διάθεση του που είχε αλλάξει, την αντοχή του που λιγόστευε… Πάλευα μέσα μου να αποδεχθώ την ευαλωτότητα ενός τόσο δυνατού ανθρώπου, που με γέννησε, με μεγάλωσε, με ανέθρεψε, με επηρέασε καθοριστικά με το παράδειγμα του… Το έργο αυτό θυμίζει αυτό που ήδη ξέρουμε μέσα από την ψυχή μας! Είναι δώρο η ζωή, με τα σκοτεινά και φωτεινά σημεία της! Τί κάνουμε με αυτό το δώρο; Το αξιοποιούμε χαρίζοντας χαμόγελο; Επιλέγουμε να δούμε το καλό ολόγυρα μας; 

Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση στο να αποδώσετε θεατρικά το «παιχνίδι της χαράς» και τα διαχρονικά μηνύματά του; 

Όταν καταπιάνομαι με τόσο σπουδαία κείμενα αφήνομαι στην ροή που φέρνει στο φως η αλήθεια,(αυτό είναι και το κοινό ζητούμενο όλων των συνεργατών (της Κάρμεν, του Πέτρου Γάλλια, της Ελένης Ζιώγα, του Αντώνη Δελαπόρτα). Το συγκεκριμένο λογοτεχνικό αριστούργημα έχει επηρεάσει γενιές ολόκληρες, έχει χρωματίσει συνειδήσεις και συναντώ πολλούς θεατές που μοιράζονται την ίδια θετική επίδραση που είχε στον τρόπο σκέψης τους ‘’το παιχνίδι της χαράς’’! Εκεί κρυβόταν και η πρόκληση! Το διαχρονικό νόημα του έργου μας αφορά στο εδώ και τώρα περισσότερο από ποτέ! Στην καθημερινότητα μας προβάλλεται η δυστυχία, η ανημποριά, η ασκήμια αυτού του κόσμου, λες και η ομορφιά έχει εξαφανιστεί…. 

Η ηρωίδα αντιμετωπίζει τις δυσκολίες με αισιοδοξία. Πιστεύετε ότι το μήνυμά της είναι πιο επίκαιρο από ποτέ στη σημερινή κοινωνία; 

Ναι, μπορούμε να ταυτιστούμε με το μικρό αυτό κορίτσι ,την Πολυάννα, που – σίγουρα – δεν της έχουν έρθει όλα εύκολα στην ζωή της.. Ότανβλέπουμε με ποιον τρόπο αντιμετωπίζει τις δυσκολίες παίρνουμε δύναμη  και συνειδητοποιούμε την αξία της ανθρωπινότητας,την ενσυναίσθηση και την αληθινή σύνδεση που χαρίζει το χαμόγελο! Επιλέξαμε την Κωσταντίνα Λιναρδάτου για αυτόν τον μαγικό ρόλο, επειδή η αλήθεια της μιλά στην ψυχή!  Ξεγελά τον θεατή βλέπουμε ένα μικρό παιδί επί σκηνής, ενώ η εμπειρία της – ως ηθοποιός – είναι μεγάλη! Έχει μια αθωότητα κι έναν ενθουσιασμό που παρασύρει,ακριβώς όπως η Πολυάννα! Είμαι ευτυχισμένη που δουλέψαμε μαζί, όπως και με τους άλλους εξαιρετικούς ηθοποιούς μας! Τον Κώστα Ζωγραφόπουλο, την Έλενα Μιχαλάκη, τον Χάρη Παπαδόπουλο, τον Θανάση Κορλό, την Αναστασία Αναγνωστοπούλου, τον Νίκο Κύρτσο, την Ινώ Πικιώνη. 

Υπογράφετε και τα σκηνικά και τα κοστούμια της παράστασης. Ποια ήταν η βασική σας έμπνευση για τη δημιουργία αυτού του παραμυθένιου κόσμου; 

Πάντα ξεκινώ κάνοντας μια έρευνα της εποχής ,του τόπου ,και αποφασίζω την χρωματική παλέτα που θα αναδείξει την ατμόσφαιρα της παράστασης!Βρισκόμαστε στην Αμερική, αρχές του 20ου αιώνα… Το βιβλίο πάνω στο οποίο βασιστήκαμεεκδόθηκε το 1913, σε μια περίοδο μεγάλων αλλαγών και μεταρρυθμίσεων, λίγο πριν τον Πρώτο Παγκόσμιο πόλεμο… Υπήρχε αβεβαιότητα για το μέλλον και η κοινωνία ήταν γεμάτη προβλήματα που ζητούσαν λύσεις.  Η ιστορία ενός μικρού ορφανού κοριτσιού που παίζει ‘’το παιχνίδι της χαράς’’,  δηλαδή προσπαθεί να βρίσκει καλό σε κάθε δυσκολία πρόσφερε στους αναγνώστες ελπίδα και αισιοδοξία! 

Πόσο σημαντικό ρόλο παίζουν τα χρώματα και η αισθητική των κοστουμιών στην εξέλιξη της ιστορίας και στη διάθεση των θεατών;

Καθοριστικό! Η αισθητική διαμορφώνει συνειδήσεις και στοχεύει στο ένστικτο των θεατών.  Χρησιμοποίησα σκοτεινά γήινα χρώματα -με βάση το μαύρο αλλά και πράσινο  λαδί σε όλους τους τόνους, το χρώμα της ελπίδας!  Πινελιές έντασης φέρει από την πρώτη εμφάνιση της η μικρήκοπελίτσα της ιστορίας μας που κλιμακώνεται σιγά σιγά μέσα από το ολοκόκκινο, το ροζ, το φωτεινόκροκί αλλά και το λυτρωτικό άσπρο της βανίλιας! Τα χρώματα και η σημειολογία τους έχουν μεγάλη σημασία στον σχεδιασμό που καταστρώνω κάθε φορά! Τίποτα δεν είναι τυχαίο. 

Τι σας γοητεύει περισσότερο στον χαρακτήρα της Πολυάννας και τι θεωρείτε ότι μπορεί να διδάξει στα παιδιά σήμερα;

Με γοητεύει ο ενθουσιασμός που εκφράζει για τα απλά και τα σύνθετα που συναντά και η αγάπη που σκορπά απλόχερα ολόγυρα της! Έχει ένα γενναιόδωρο αληθινό χαμόγελο που αγκαλιάζει τα πάντα και μια δύναμη που πηγάζει από την ψυχή της βαθιά! Τα παιδιά βλέπουν επί σκηνής ένα πλάσμα στην ηλικία τους που ξεπερνά τις δυσκολίες που παρουσιάζονται, ’’παίζοντας’’ το παιχνίδι της χαράς και βγαίνει νικήτρια βρίσκοντας παντού συμμάχους!Έρχεται σε ένα χωριό γεμάτο γκρινιάρηδες κατοίκους ,πάει να ζήσει με την στριμμένη θεία της που την δέχεται μόνο από καθήκον και μέσα από την περιπέτεια της συνύπαρξης, ενώνει,προσφέρει, δέχεται, επηρεάζει, χτίζει ουσιαστικές σχέσεις! 

Πώς ήταν η συνεργασία σας με την Κάρμεν Ρουγγέρη στη συν-σκηνοθεσία της παράστασης; 

Είναι ένα δώρο που το έχω κερδίσει και είμαι περήφανη για αυτό! Η Κάρμεν, πέρα από την λατρεία που μας ενώνει, είναι ένας υπερταλαντούχος καλλιτέχνης που με την εμπιστοσύνη της με κινητοποιεί να ανακαλύπτω ολοένα και περισσότερο τον βέλτιστο μου εαυτό! 

Αν μπορούσατε να κρατήσετε μόνο ένα μήνυμα από την «Πολυάννα» και να το μεταφέρετε στο κοινό, ποιο θα ήταν αυτό;

Είναι σημαντικό να ψάχνεις την ομορφιά παντού! Ό,τι ψάχνεις,  αυτό βρίσκεις. Υπάρχουν προβλήματα,ναι,αλλά η πρόθεση μας να βλέπουμε το καλό μας δίνει αισιοδοξία και δύναμη να αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες και να επηρεάζουμε θετικά τον κόσμο γύρω μας! 

Η παράσταση συνδυάζει μουσική, χορό και έντονη θεατρικότητα. Πώς συμβάλλουν αυτά τα στοιχεία στο να περάσει το μήνυμα της ιστορίας στα παιδιά; 

Όλες οι τέχνες μαζί, βοηθούν στο να ‘’εισπνεύσουμε‘’ το νόημα της παράστασης, να γεμίσουμε ερεθίσματα, γνώσεις, χτίζουν κοινή εμπειρία με την οικογένεια, τους φίλους και δημιουργούν αφορμές για κατανόηση της ίδιας της ζωής μας! 

Τι θα θέλατε να πάρουν μαζί τους οι μικροί αλλά και οι μεγάλοι θεατές φεύγοντας από την παράσταση; 

Πιστεύουμε απόλυτα στην δύναμη του βιβλίου που έχει το ‘’άρωμα” της παράστασης μέσα από την εικονογράφηση μου, το κείμενο της Κάρμεν και τα ηχογραφημένα μουσικά κομμάτια με τραγούδια της ίδιας της παράστασης καθώς και την αφήγηση μας!Έχει εκδοθεί από τις εκδόσεις ‘’Κάρμινα’’. Αξίζει να διαβάζουμε, να συμπληρώνουμε την ανάμνηση της ζωντάνιας και με αυτόν τον τρόπο! 

Πληροφορίες για την παράσταση και την περιοδεία:

Kεντρική φωτογραφί: Ευάγγελος Κάλοου